دیگر تحمل زندگی در خانه مان را ندارم


سؤال :

من دختر 23 ساله و مجردي هستم كه رفتار پدر و مادرم و اين همه فرق گذاشتن بين من و خواهرم زندگي رو برام سخت تر از سخت كرده و ديگه تحمل زندگي توي اين خونه رو ندارم. خونه ما سه تا اتاق خواب داره: يكيشو پدر و مادرم برداشتن، يكيشو خواهرم( كه دو سال از من كوچكتره و امسال ترم اول دانشگاه هست و هروقت دانشگاه ميره در اتاقش رو قفل مي كنه و هفته ها خالي و سرد ميمونه) و اتاق سوم كه يك اتاق رو كردن پراز كمد و وسايل و اون رو حاضر نيستند كه به من بدند! نمي خوام خودم رو با خواهرم مقايسه كنم ولي دوست دارم تفاوت ها رو براتون بگم تا شما بتونيد راحتتر قضاوت كنيد و يكمي به من اميدواري بديد و راهنماييم كنيد. خواهر اصلا مسائل شرعی را رعایت نمی کند و حال آنکه من اهل نماز و روزه هستم. خواهرم يك اتاق مجهز و مجزا داره و هيچوقت تا الان نشده كه پدرم يا مادرم از اون بخواهن كه من هم توي اتاق اون جايي داشته باشم.حتي لازم هست بدونيد كه خواهرم يك كمد توي اتاقش داره كه دو تا در داره و من وسايلم رو كه تقريبا كاري باهاشون نداشتم رو توي اون گذاشته بودم و درش رو قفل كرده بودم و شايد فقط هفته اي يكبار من با كمدم كار داشتم.كه پارسال به خواسته خواهرم، پدرم به زور اون رو از من گرفت تمام وسايلهام توي يك كمد كوچكتر توي اون اتاقي كه مخصوص كمدهاهست گذاشتم و همه رو روسر هم سوار كردم.!!! تا خانم راحت باشن تو اتاقشون. اون لحظه اي كه پدرم من رو مجبور كرد و گفت اگر وسايلت برنداري خودم همه رو مي ريزم بيرون و آتيش مي زنم و اينكه برو وسايلت رو از توي كمد بردار خواهرت مي خواد توي اتاقش راحت باشه. من از شدت ناراحتي و فشار روحي زياد و اينكه دربرابر پدرم مجبور بودم سكوت كنم تا بيشتر عصباني نشه و فكر اينكه چرا اين همه بايد من رو ناديده بگيرند، تمام رگهاي دستها و پاهام گرفتند يه صورتي كه ديگه دست و پام رو نمي تونستم تكون بدم و دستم مثل آدمهاي عقب افتاده كه يه حالت خاصي مي گيرند شده بود و قلبم و شاهرگم خواب رفته بود و بي حس شده بود قلبم تير مي كشيد(من قبلا حدود چهار سال پيش براي اولين بار اينطوري شدم اونهم باز بخاطر دفاع از حق خودم)


جواب :

دانشجوی گرامی؛ متن ارسالیتان را به دقت خوانده، با دغدغه هایتان در خانواده آشنا شده و احساستان را نسبت به رفتار خواهر، مادر و پدرتان درک می کنیم، امیدوارم که به لطف خدا این گونه مسایل از زندگی شما و جوانان دیگری که در این سن حساس نیازمند مهر، عاطفه و اطمینان بیشتری از سوی والدین خود بوده و بیش از هر زمانی به آغوش گرم و با نشاط آنها نیازمندند، رخت بربندد. به این نکته اساسی توجه داشته باشید که گرچه ممکن است نتوانید تمام شرائط و امكانات موجود در خانواده را بر وفق مرادتان فراهم نمايید ولى مطمئنيم كه شما به عنوان فردی تحصیلکرده و متدیّن مى‏توانيد با استفاده از راهکارهایی که در ادامه به چند مورد از آنها اشاره می¬گردد، خود را با شرائط موجود به گونه اي مناسب و فعّال وفق داده و هماهنگ سازيد که نه تنها از وضعيت موجود به درآیيد، بلکه با ابتكار ، خلاقيت و بهره‏مند شدن از توانمنديهاى خود زندگي شاد و با نشاطي را براي خود و سایر اعضای خانواده تان رقم زنيد؛‌ لذا توجه نماييد كه : 1. شما تنها فردى نيستيد كه با اين مسأله در خانواده خود مواجه هستید؛ متأسفانه جوانان بسیاری از مسأله مشابه شما در خانواده خود رنج می برند؛ لذا آن را به عنوان یک مسأله ببینید نه یک معضل و مشکل لاینحل؛ زیرا بسیاری از هم سن و سالان شما توانسته اند با آن کنار بیایند ؛ لذا شما نیز می¬توانید. 2. ما انسان ها به گونه ای هستیم که هرگاه نسبت به اهميت و ارزش موضوعي اطلاع يابیم, در اثر آن شناخت, انگيزه بهتر و بيشتري براي عمل و پاي بند بودن به آن پید اخواهیم کرد؛ لذا شایسته است ابتدا به اهميت , قدر و منزلت والدين از ديدگاه اسلام اشاره ای نماییم و سپس به بيان راهکارها و چگونگي انجام وظيفه و احترام در قبال مادرتان بپردازیم. در آموزه های دینی استحکام نظام خانواده و رعایت حقوق دیگران از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ از این رو فرزندان نسبت به والدین وظایفی دارند که رعایت آن ها نقش بنیادی در استحکام نظام خانوادگی داشته و شناخت صحيح اين وظايف گامي بسيار مهم در ابراز محبت واقعي به والدين است. در این جا به برخی وظایف فرزندان نسبت به والدین اشاره می شود. * شناخت مقام والدین یکی از وظایف فرزندان نسبت به والدین شناخت مقام و حق آنان است. در اسلام والدین جایگاه بس بلندی دارند تا آنجا که نگاه نمودن به والدین عبادت شمرده شده است. پیامبر(ص) فرمود :«... و النّظر الی الوالدین برأفة و رحمةٍ عبادةٌ؛[1] نگاه نمودن بر صورت والدین با مهربانی و لطف، عبادت است». *احترام به والدین در آموزه های دینی به احترام والدین سخت اهمیت داده شده است؛ تا آن جای که در آیات متعدد[2] احترام به والدین در کنار توحید قرار گرفته[3] و به فرزندان سفارش شده است که: «... فلا تقل لهما أفٍّ و لا تنهر هما و قل لهما قولاً کریماً؛[4] و بر آن ها فریاد مزن، و گفتار لطیف و سنجیدة بزرگوارانه به آن ها بگو». * احسان به والدین یکی از وظایف مهم فرزندان نسبت به والدین، احسان به آنان است، از این رو قرآن و روایات همگان را به احسان به والدین فرا خوانده و از آن به عنوان جهاد یاد کرده است.[5] احسان به والدین بدان جهت اهمیت دارد که والدین در شکل گیری زندگی و تربیت فرزندان نقش بنیادی داشته و فرزندان مدیون زحمات طاقت فرسای والدین هستند. به همين خاطر است كه مرحوم شیخ اعظم انصاری، مادرش را تا نزدیک حمام به دوش می گرفت و او را به زن حمامی سپرده، می ایستاد تا او را به خانه برگرداند. هر شب به دست بوسی مادر می آمد و صبح با اجازه او از خانه بیرون می رفت. * اطاعت از والدین یکی از وظایف مهم فرزندان نسبت به والدین اين است که خواسته های مشروع والدین را بر آورند و از دستورهای آنان سرپیچی نکنند. تا جايي كه اگر پدر و مادري فرزند خویش از انجام عمل مستحبی نهی کنند،‌ فرزند نباید آن را انجام دهد. البته توجه داشته باشيد كه اگر اطاعت والدین موجب معصیت و نافرمانی خدا شود و یا با یکی از واجبات الهی تعارض پیدا کند، اطاعت آنان واجب نیست.[6] دانستن عاقبت رويگرداني از اين وظايف نيز عامل محرك مناسبي براي ارج نهادن به مقام والدين است، به گونه اي كه انجام ندادن وظایف نسبت به والدین، گاهی به عاق والدین شدن منجر می شود.علامه مجلسی در شرح کافی می گوید: عقوق والدین به این است که فرزند حرمت آن ها را رعایت نکند و بی ادبی نماید و آن ها را به سبب گفتاری یا رفتاری برنجاند و آزار و اذیت کند و در چیزهایی که عقلاً و شرعاً مانعی ندارد، نافرمانی نماید و این عقوق از گناهان کبیره است. [7] 3. اسلام از نظر حقوقى حساب ويژه‏اى براى پدر و مادر بازكرده همان گونه كه در جنبه‏هاى عاطفى نيز حساب جداگانه‏اى براى آنها در نظر گرفته است؛ لذا بايد در هر شرايطى احترام آنها را نگه داشت هر چند در بعضى اوقات در برخورد با فرزندان خود دچار اشتباه شوند. 4. توجه به اين نكته لازم است كه خداوند همه انسانها را در مقابل اعمال و رفتارى كه انجام مى‏دهند مورد سؤال قرار مى‏دهد و پدرتان نيز بايد پاسخگوى اعمال و رفتار خود باشد, بنابراين شما وظيفه داريد در همه حال به وی احترام بگذاريد حتى اگر به شما بى احترامى كند. فقط اگر بخواهد شما را به كار حرامى وادار كند يا از انجام تكليف واجبى باز دارد ، اطاعت از وی لازم و صحيح نيست چه اينكه اطاعت خداوند بر هر كس ديگر حتى والدين نيز مقدم است. 5. يكى از مهم ترين عوامل سازگارى و حسن تفاهم بزرگسالان و جوانان در خانواده و اجتماع اين است كه شخصيت تمام افراد در آن دو محيط مورد توجه و احترام باشد و هيچ فردى ، در هر سنى كه هست ، خويشتن را در معرض اهانت و تحقير نبيند و نسبت به عزت نفس و شخصيت خود احساس ناامنى و نگرانى ننمايد. لذا توصيه مي شود تا مي توانيد نسبت به پدر و مادر خود محبت نماييد؛ زيرا انسان به طور طبيعى دوستدار كسى است كه به او نيكى كرده و دشمن كسى است كه درباره او بدى نموده است . 6. يک اصل کلي در مورد انسانها وجود دارد و آن اينکه انسان موجودي تغييرپذير است يعني همانطور که تأثير روي ديگران مي گذارد از رفتار ديگران نيز متأثر مي شود و رفتار او تغيير مي کند. قطعا شما با رفتار پسنديده خود مي توانيد پدر و مادرتان را تحت تأثير قرار دهيد. آنها را آن گونه كه هستند، دوست بداريد ،از آنها اطاعت كرده و فرمانبردارشان باشيد؛ چون رفتار و روحيه آنها با گذر عمر به صورت يک صفت ثابت شخصيتي در آمده است سخت تغيير مي پذيرد و متحول ساختن چنين افرادي دشواري مي نمايد، اما امري شدني است؛ لذا نيازمند صبر و حوصله و همين طور تدبير و هوشياري و ظرافت هاي رفتاري خاص از طرف شما است. هرگز سعي در ايجاد تغيير ناگهاني و برخوردهاي تند و عجولانه نداشته باشيد که اين شکل رفتار نه تنها آنها را به سوي مخالفت مي کشاند، بلکه ناسازگاري را به صورت لجاجت آميز در ايشان تشديد مي نماید. 7. از جدال و جر و بحث با والدین خود جدا خودداري کنيد. 8. از طرح مسائل اختلافي ولو چيز کوچک و پيش پا افتاده در خانواده اجتناب کنيد. 9. در کارهاي منزل به مادرتان کمک کنيد بدون اينکه او از شما در خواست کمک کند و بدون اينکه شما منتي بر او داشته باشيد. 10. در صورت امکان هر از چند گاهي هديه اي هر چند کوچک براي اعضای خانواده خود تهيه کنيد. 11. جنبه هاي مثبتي که اعضای خانواده¬تان دارند را برجسته کنيد و گاهي اوقات آنها را مطرح کنيد. 12. از ايجاد تغيير و اصلاح در رفتارشان مأيوس نشويد. بهترين وسيله براي سالم سازي زمينه تأثير بر روي رفتار آنها محبت نمودن, تحويل گرفتن و احترام گذاردن به آنها است آن هم احترام بدون قيد و شرط و به عنوان والدین و کسانی که سهمی بزرگ در حیات شما دارند. 13. براي تأمين اهداف رفتاري خود در مورد والدینتان از روش غيرمستقيم استفاده کنيد. ابتدا خودتان را به اخلاق نيک بياراييد تا آنها از عمل شما متأثر گردند نه از حرف شما که اين بهترين شيوه اصلاح بزرگترها است. در ادامه از افرادي که در والدینتان نفوذ دارند و مي توانند تأثير بگذارند(مانند اقوام و خويشان دلسوز که والدینتان از آنها حرف شنوی دارند) استفاده نماييد؛ چرا که بعضي از والدین بر خلاف اخلاق تندي که در خانه دارند در بيرون از خانه، به خصوص نزد بعضي افراد نرم و حرف شنو هستند ؛ لذا از طريق آنها مي توانيد به اهداف خود در زمينه اصلاح اخلاق پدر و مادرتان، برسيد. 14. شنونده خوبي براي نظرات آنها باشيد و با گوش جان صحبت‌هاي آنها را بشنويد. 16. سعی کنید علاقمندي خود را نسبت به تأمين خواسته هاي آنها در رفتار و گفتار خود نشان دهيد، اما در كنار اين مسأله خيلي محترمانه و در فضايي صميمانه سيري را كه به نظر شما خواسته آنها بهتر تأمين مي گردد برايش تشريح نماييد. 17. براي گفتگو و مذاكره با آنها در مورد مسأله مورد نظر خود وقت مناسبي تعيين كنيد. 18. هيچ گاه از آنها به خاطر داشتن نظري مخالف با نظر خود ايراد نگيريد و سرزنششان نكنيد. به موضوع حمله ببريد نه به شخص . 19. به احساسات منفي و غيرقابل كنترل خود در برابر آنها اجازه بروز ندهيد. 20.سعي كنيد هر چه بيشتر خوبي‌هاي پدر و مادرتان را ببينيد تا بتوانيد روابط بهتري با آنها برقرار سازيد . در ادامه هدیه ما به شما طبق حدیثی که در ادامه خواهد آمد این جمله است که (مدارا با دیگران به ویژه والدین و خواهرتان زندگی را برای شما زیبا و دلپذیر می سازد ). «مدارا کن که مدارا در چیزی نباشد مگر آن را زینت دهد و در هرچه نباشد آن را خوار کند ». [8] در مورادی که از رفتار و یا گفتار والدینتان ناراحتی زیادی را متحمّل می¬شوید و ممکن است دچار عارضه ای شوید که در متن ارسالی خود بدان اشاره نمودید، بهتر است از شیوه آرميدگى بهره بگیرید: يادگيرى آرميدگى مانند هر مهارتى نياز به زمان و تمرين دارد. اكثر افراد مى‏توانند با سى دقيقه تمرين روزانه به مدت يكماه به نتائج مهم و پايدار دست يابند. شما مى‏توانيد تمرين آرميدگى را در حالت دراز كشيده و يا اينكه بر روى يك صندلى راحتى به صورت نشسته انجام دهيد در يك اتاق ساكت و نسبتاً گرم نشسته و همه چراغها را خاموش كنيد و چشمانتان را ببنديد. اين امر حواسپرتى را كاهش داده و به شما در تمركز بر روى احساسات بدنى‏تان كمك خواهد كرد. قبل از اين كه تمرينها را به طور واقعى شروع كنيد، براى چند دقيقه با چشمان بسته، از طريق بينى نفس بكشيد. سعى كنيد تنفّس آهسته، عميق و از سر معده باشد. اجازه دهيد كه قفسه سينه‏تان باز و پر از هوا گردد. فشار نياوريد. با تمرين، اين شكل از تنفس به طور طبيعى در شما ايجاد خواهد شد. با هر بازدم كلمه «آرام» را در ذهن تان تكرار نماييد. با انجام اين عمل عضلات بدن شما به تدريج شروع به آرام شدن خواهند كرد و احساس آرامش به طور طبيعى در شما ايجاد خواهد شد. هنگامى كه همه تمرينها را به اتمام رسانديد، دوباره به كلمه «آرام» بازگرديد و با هر بازدم آن را در ذهن‏تان تكرار نماييد. بدين ترتيب يك تداعى ميان كلمه «آرام» و احساس آرامش عميق عضلانى در بدنتان بر قرار خواهد شد، طورى كه عاقبت صرفاً با بستن چشمانتان و فكر كردن به كلمه «آرام» مى‏توانيد اين احساس را در خودتان ايجاد كنيد. از این طریق می توانید برای کنترل احساسات خود در زمان ناراحتی استفاده نمایید. نویسنده: رضا وظیفه مند

عکس مشاور
مشاور: پرسمان نهاد رهبری

email info@ezdevaj.org

کلید واژه ها:


#اختلافات فرزندان با والدین