اعتیاد شوهر


سؤال :

یک ساله که ازدواج کردم و با شوهرم یه مشکل اساسی پیدا کردم و موندم چکار کنم. البته مشکلات دیگه هم وجود داره؛ مثلا دروغ میگه و بعضی وقت ها هم نمازهاش رو نمی خونه. اما از همه مهم تر چند وقتیه که فهمیدم مواد مخدر میکشه و معتاده. اعتیادشم شدیده. ازش می خوام ترک کنه ولی همش قول میده و باز متوجه میشم که کشیده. نمی تونم با اعتیادش کنار بیام و همش نگران آینده ام هستم. چکار کنم که ترک کنه؟ اگه ترک نکرد باید ازش جدا شم؟ راهنماییم بکنید که تو این وضعیت باید چکار کنم؟


جواب :

از مکاتبه تان با این مرکز حق شناسی کرده و سپاسگزاریم؛ امیدواریم همراه و راهنمای خوبی برایتان باشیم. *** پرسشگر گرامی؛ نوشته هایتان را با دقت مطالعه کردم و با دغدغه ها و نگرانی هایتان آشنا شدم. ابتدا باید به شما بگویم مشکلات و اختلافات زناشویی در هر زندگی ممکن است پیش بیاید و تنها مختص زندگی شما نیست، مهم این است که در مقابله با مشکلات، زوجین چگونه برخورد کنند و شرایط را در جهت حل بحران، چگونه مدیریت کنند. برخی از مشکلاتی که در این مکاتبه مطرح کردید (دروغ گفتن، برخی اوقات نماز نخواندن و ...) مشکلاتی هستند که با کمی تدبیر و تلاش قابل حل می باشند (در مکاتبه بعدی می توانیم به این موارد بپردازیم)؛ اما برخی از مشکلات هم هستند که اگر متوقف نشوند، می توانند بنیان خانواده را بلرزاند و زندگی را به کام زوجین تلخ نماید، مانند مشکل اعتیاد به مواد مخدر. ولی این نوع مشکلات هم با تلاش طرفین، حل شدنی است. *** پرسشگر محترم؛ دغدغه اصلی که موجب نگرانی تان شده، موضوع اعتیاد شوهر است؛ ما در ادامه مطالبی را خدمتتان تقدیم می کنیم که امیدواریم توجه و عمل به آن ها شما را در حل این مشکل کمک کند. بیش از پرداختن به این مطالب، ذکر چند نکته ضروری است : - نگاه به رفتارهاي شوهرتان، بايد همه جانبه باشد و نقاط مثبت و منفي اش با هم در نظر گرفته شود. بزرگنمايي نقاط منفي بدون توجه به نقاط مثبت، يكي از آفات مهلك و ضربه زننده به روابط بين فردي است. اين امر در زندگي مشترك جلوه بيشتري دارد. چرا كه اگر اينگونه به روابط بين زوجين نگاه نشود، اميدي به شكل گيري و تداوم يك زندگي سالم و بي دغدغه نمي توان داشت. شرح یکی از مشاوره هايي كه در زمينه اختلافات زوجين روي داده بود را برايتان نقل مي كنم تا این موضوع بهتر برایتان روشن شود : «خانمي به مشاور خانواده رجوع كرده بود و مي خواست به خاطر اعتياد شوهرش از او طلاق بگيرد ولي به خاطر اصرار والدينش به مشاور مراجعه كرده بود تا شايد مشاور بتواند او را از تصميمش منصرف كند. مشاور از مراجع مي پرسد : دليل اصرار والدينتان چه بوده است؟ مراجع مي گويد آن ها مي گويند شوهرم مرد بسيار خوب و با اخلاقي است و نبايد به خاطر اين مشكل از او طلاق بگيري. البته من هم عاشق شوهرم هستم و رفتارش هم با من بسيار خوب است و هيچ مشكل رفتاري و اخلاقي ندارد و از لحاظ مادي هم وضعمان بسیار خوب است و كاملا تامين هستيم. كسي هم جز خودم و والدين من و ايشان از اين موضوع با خبر نيست و در ظاهر ايشان هم چيزي مشخص نيست، ولي از موقعي كه متوجه شدم اعتياد دارد ديگر نمي توانم با او زندگي كنم و مي خواهم از او جدا شوم. مي دانيد مشاور چه به مراجع گفت ؟ گفت : «انسان عاقل، هيچ گاه كشور را به خاطر يك جزيره از دست نمي دهد». جزيره را مي دهد و كشور را حفظ مي كند و در فرصت مناسب جزيره را نيز بر مي گرداند. وقتي شوهرتان اين همه محاسن اخلاقي دارد و تنها مشكلش اعتياد است و اين مشكل هم تاثيري بر رفتارش نگذاشته، چرا مي خواهيد زندگي تان را خراب كنيد. افرادي هستند كه شوهرشان معتاد نيست ولي ويژگي هاي منفي بسياري دارند كه زندگي را بر همسر و فرزندانشان تلخ كرده اند. وقتي اين دو را مقايسه مي كني و مي تواني دست به انتخاب بزني كدام را انتخاب مي كني؟ البته من به هيچ وجه عمل اعتياد که می تواند بسیار خانمان سوز هم باشد را تاييد نمي كنم ولي حرف من اين است كه زندگي تان را به خاطر يك مشكل نابود نكنيد و سعي كنيد مشكل اعتياد شوهرتان را حل كنيد نه اينكه صورت مساله را پاك كنيد! كليد موفقيت در زندگي مشترك كمك به يكديگر براي عبور از مشكلات است (چه مشكلات رفتاري و اعتقادي و چه مشكلات مادي). نتيجه اين مشاوره، منصرف شدن مراجع از تصميمش براي طلاق بود». - تا زمانی که همسرتان اعتیادش را ترک نکرده و به سمت بهبودی نرفته، باردار نشوید، چرا که در صورت بروز مشکل ، وضعیت، پیچیده تر خواهد شد و آینده فرزندتان نیز به خطر خواهد افتاد. *** نکاتی کارگشا برای ترک اعتیاد همسر : 1. اعتیاد به مواد مخدر در واقع یک نوع وابستگی روانی است و وابستگی روانی به هر چیز مادی، امری مذموم و مطرود است و عقلاً و منطقاً امري به شدت نکوهيده‌ می باشد. فرد وابسته به مواد مخدر در واقع فرد معتادی است که هر از گاهي براي به حد طبيعي رساندن سطح عملکرد خود، نيازمند مصرف مواد مخدر است و دلش به موضوع وابستگي و مواد مخدر خوش است. این نوع وابستگی اگر چه در حال حاضر مشکلی برای زندگی شما ندارد ولی به احتمال زیاد در دراز مدت، به نوعي فرد معتاد و وابسته به مواد را از زندگي روزانه ‌و عادي خود خارج مي‌سازد و اثرات مخرب و خانمان سوز خود را بر زندگی شما خواهد گذاشت. اعتیاد بلای خانمان سوزی است كه نه تنها فرد معتاد را به مرور زمان، سربار جامعه می نماید و جسم و جان او را نابود می سازد. بلكه از جهات عاطفی و اقتصادی، خسارت جبران ناپذیری را متوجه خود فرد معتاد و خانواده وی می نماید كه نتیجه آن فلاكت و بدبختی است. به این دلایل است كه توصیه می گردد خانواده بیماران معتاد قضیه اعتیاد را سرسری نگیرند و از کنار آن به سادگی نگذرند. بلکه هر چه زودتر و سریع تر برای ترك و درمان اعتیاد نزدیکان اقدام نمایند تا از این بلای نابود كننده انسانیت و خانمان سوز پیشگیری نمایند و خود و فرد معتاد را نجات بخشند. 2. اگر با دقت بیشتری به اعتیاد و پیامدهای آن نگاه كنید متوجه می شوید كه خسارت های مادی كه روزانه و به تدریج به اقتصاد فرد معتاد، خانواده وی و جامعه وارد می شود خیلی بیشتر از هزینه ناچیزی است كه برای ترك و درمان بیماری اعتیاد خرج می شود. بنابراین ترس شما از حوادث احتمالی آینده، کاملاً به جا می باشد. اما باید توجه داشت که صرف ناراحتی و به هم ریختگی روحی و روانی شما و كم حوصلگي و كم طاقتي و احیاناً تندي و خشونت در برابر این واقعه، مسأله را حل نمي كند. بلكه خود می تواند نقطه شروع نزاع و كدورت و شروع بحران و تشدید اعتیاد شوهرتان گردد. 3. در ابتدا لازم است بدانید كه از دیدگاه روان پزشكی و پزشكی، فرد معتاد یك بیمار است و بیماری وی مانند سایر بیماری ها نیاز به درمان و مراقبت های ویژه دارد. بهترین گام برای درمان اعتیاد شوهرتان و بهترین راه ترک اعتیاد او، ایجاد انگیزه است، یعنی این که کاری کنید که او خود به این نتیجه برسد که مصرف مواد افیونی و مخدر، به ضرر خود، اطرافیان، خانواده و جامعه است. تا این شناخت در او به درستی شکل نگیرید، انگیزه لازم برای ترک در او به وجود نمی آید و طبیعتاً او گامی در این خصوص بر نخواهد داشت و تلاش های شما نیز ناکام و بی ثمر می ماند، بنابراین در ابتدای امر همه تلاش خود را بر این امر معطوف کنید که شناخت او را از اعتیاد و مضرات آن افزایش دهید و در نتیجه آن در او انگیزه لازم را برای ترک و درمان کامل اعتیاد ایجاد کنید و فراهم آورید. 4. گام بعدی برای درمان اعتیاد شوهرتان، ریشه‌یابی علل و دلایل گرایش به اعتیاد شوهرتان است، تا علل گرایش به اعتیاد شوهرتان ریشه یابی و کشف نگردد، در درمان اعتیاد او توفیقی نصیب شما نخواهد گشت، بنابراین تمام کوشش خود را بر این امر متمرکز کنید و علل اعتیاد شوهرتان را پیدا کنید و در قدم بعدی در صدد ریشه کن کردن آن بر بیایید (دوستان ناباب و کم نیاوردن جلوی آن ها، کمبودهای شخصیتی، گریز از واقعیت و غرق در خیال شدن، اطلاعات اشتباه درباره توانایی های خارق العاده به خاطر مصرف مواد و ... می تواند دلایل این رفتار باشد). 5. گام بعدی ایجاد بستری مناسب در خانواده برای درمان اعتیاد و ترک اعتیاد شوهرتان است، شما به عنوان همسر و خانواده او نقش اساسی در برابر این پدیده شوم دارید، خانواده با ایجاد انگیزه، ریشه‌یابی علل گرایش به اعتیاد، مشاوره دادن به فرد معتاد و همچنین کمک گرفتن از روانشناسان و روانپزشکان مجرب برای ترک دادن معتاد و کمک های خالصانه و پیگیری مجدانه و ایجاد بستری مناسب برای ترک و درمان اعتیاد، اثربخشی بیشتر خواهد داشت. معمولاً فرد معتاد می‌تواند با انگیزه‌ای که خانواده برای او در چارچوب خانواده به وجود می‌آورد این آسیب اجتماعی را از خود دور کند یا آن را تحت کنترل درآورد. اعضای خانواده می‌توانند از مشاوران و روانپزشکان در ایجاد انگیزه یا تقویت اراده معتادشان کمک بگیرند یا با حضور در سمینارهای مختلف میزان آگاهی آن ها بالاتر می‌رود. مطمئناً فرد معتاد وقتی تلاش خانواده‌اش را برای ترک دادن خود ببیند از میزان عشق و علاقه آنها به خودش واقف می گردد و انگیزه‌اش برای ترک قوی تر می‌شود. خانواده باید بداند که اعتیاد چه عواقبی دارد و فرد معتاد را از آنها باخبر کند؛ در عین حال شرایط مورد علاقه‌اش را در حد طبیعی برایش فراهم و تشویقش کنند که اگر دست از اعتیاد بردارد چه آینده روشن و زیباتری در انتظارش خواهد بود. 6. با این اوصاف سعی کنید در درجه اول اعتیاد شوهرتان را بپذیرید و او را به چشم بیمار بنگرید و کاری کنید که او بداند که دلسوز و خیر خواه او هستید، بیش از گذشته به او محبت کنید و او را احترام نمایید، هرگز از پرخاشگری کلامی و رفتاری و وسیله ای در برابر اعتیاد شوهرتان استفاده نکنید. او را مورد توهین و ناسزا قرار ندهید. این رفتار علاوه بر آن که از نظر مذهبی مورد پذیرش قرار نمی گیرد، بلکه از نظر روانشناختی هم نمی تواند مورد پذیرش باشد. این می تواند به روابط شما و پذیرش بیماری او خدشه وارد کند و او را به مقاومت در برابر شما وادار نماید. بایستی ارزشمندی وی را مورد توجه قرار دهید و نه آن که او را بی ارزش سازید. به وی بفهمانید صرفاً با اعتیاد او و رفتارش مشکل دارید و نه با شخص وی. به او نشان دهید که به عنوان شوهر هنوز برای وی ارزش و احترام قایل هستید؛ هر چند که با رفتار اعتیاد او مشکل دارید. در برابر هر گامی که در جهت درمان و ترک اعتیاد خود بر می دارد او را تشویق و ترغیب کنید. 7. یادتان باشد که گاهی برخی افراد هستند که به طور متداول از سالیان پیش از مواد مخدر به عنوان یک وسیله تفننی استفاده نموده اند و هرگز در این مسأله پیشروی هم نمی نمایند. این افراد نمی توانند به سادگی آن را رها نمایند. بنا بر این لازم است در این زمینه هوشمندانه عمل کنید و گام های پیشنهادی را با ظرافت عمل نمایید تا به نتیجه رضایت بخش نایل آیید. 8. مانع از ارتباط و رفت و آمد او با دوستان معتادش شوید. اگر این امر صورت نگیرد، ترک اعتیاد او دشوار خواهد بود، چون تشویق و ترغیب دوستان، او را دوباره به سمت مصرف می کشاند. 9. برای ترک اعتیاد، به بیمار باید انگیزه داد و او را تشویق کرد. اما چرا باید یك معتاد را برای درمان تشویق كرد و در او انگیزه لازم را ایجاد نمود؟ - چون مصرف مواد مخدر ایجاد وابستگی جسمی و روانی می كند و علی رغم میل دائمی برای ترك، تصمیم به ترك مشكل است. - اعتیاد باعث از دست دادن حمایت های خانوادگی و اجتماعی شده و فرد تنها می شود، بنابر این معتاد نیازمند كمك است - معاشرت با دوستان و افراد معتاد فرد را به ادامه مصرف مواد تشویق می كند - معتاد معمولا از احتمال بهبودی ناامید و نسبت به درمان بدبین است. - برخی از معتادان از خطرها و عواقب مصرف مواد اطلاعی ندارند و یا مشكلاتی ناشی از آن را انكار می كنند. 10. بنابراین لازم است به خاطر داشته باشیم كه یكی از وظایف مهم افراد جامعه، تشویق معتادان به درمان است. حال چگونه می توان معتادان را به درمان تشویق كرد؟ - با تشریح خطرات و عواقب مصرف مواد (مبتلا شدن به بیماری های گوناگون، بدبینی اجتماع نسبت به آن ها، اخراج از محل کار و ...). - به معتاد اطمینان دهیم كه با مراجعه به مراكز درمانی به او كمك می شود تا با كمترین درد و ناراحتی اعتیاد را كنار بگذارد. - به بیمار اطمینان دهیم در صورت تصمیم قطعی موفق به ترك خواهد شد و مثالهایی از افرادی كه موفق به ترك شده اند برای او بیاورند. - در مواردی كه فرد مبتلا تلاش كرده مصرف مواد را ترك كند ولی موفق نشده است و احساس ناامیدی می كند به او تذكر دهید كه بسیاری از افراد قبل از موفقیت كامل در درمان بارها و بارها كوشش كرده و نهایتا موفق گردیده اند. - به معتاد اطمینان دهیم در صورت ترك اعتیاد دوستان جدیدی پیدا خواهد كرد و خانواده و اطرافیان او را در جمع خود خواهند پذیرفت. 11. وقتی مراحل پیشین را با موفقیت دنبال کردید و احساس کردید که شوهرتان به بیماری و رفتار نابهنجار خود آگاهی پیدا کرده است و انگیزه لازم برای ترک در او شکل گرفته، در این صورت برای ترک و درمان قطعی اعتیاد او باید فرایندهای علمی درمان را طی کنید، در این خصوص می توانید با مرکز ملی اعتیاد با شماره 09628 تماس بگیرید و با مشاوران متخصص آن ها مشورت کنید و راهکارهای لازم درمان و ترک اعتیاد را دریافت کنید، و نیز با مسئولان يا دست‌اندركاران كمپ‌هاي ترك اعتياد و پزشکان با تجربه و حاذق در این زمینه گفتگو کنید و چاره جویی نمایید. بي‌شك افراد متخصص در اين زمينه راه هاي برون‌رفت فراوانی متناسب با شرايط خاص شوهر شما در سر دارند كه مي‌توانند به شما کمک نمايند. 12. برای ترک اعتیاد شوهرتان امیدوار باشید و به خدا توکل نمایید و تا جایی که امکان دارد و می بینید اعتیاد او به شما و زندگی زناشویی تان آسیب جدی نمی رساند، تلاش های خود را به عنوان همسری دلسوز برای ترک اعتیادش به کار ببندید؛ در قدم اول سعی کنید کسی از این موضوع مطلع نشود، ولی اگر تلاش هایتان به جایی نرسید و شوهرتان برای ترک اعتیاد همکاری نکرد و رفتارهایش برای شما غیرقابل تحمل و آسیب زا شد، موضوع را با خانواده ایشان و خانواده خودتان مطرح کنید تا چاره ای بیندیشند. پس از این اقدامات هم اگر رفتارهای شوهرتان هیچ تغییری نکرد و اصلاح نشد و زندگی تان دیگر به هیچ عنوان، قابل تحمل نبود و آسیب جدی می دیدید، پس از مشورت گیری از مشاورین آگاه و والدین خود، می توانید به آخرین راه حل (طلاق) فکر کنید، تا روح و جسم تان آسیب نبیند. در پایان باز هم متذکر می شویم که در اینگونه موارد، طلاق به عنوان آخرین راهکار است، آن هم برای کسی که تمامی مشورت های لازم را از افراد متخصص گرفته و تمام راه های پیشنهادی را امتحان کرده ، ولی باز هم نتیجه ای نگرفته و به هیچ عنوان نمی تواند وضعیت موجودش را تحمل و مدیریت کند و ادامه زندگی با این وضع حقیقتاً برایش عذاب آور، دردناک و غیر قابل تحمل است و او را دچار آسیب های فراوان می کند. (فراموش نشود که طلاق دارای تبعات منفی فراوانی است - به خصوص برای جنس مونث - و نباید بدون دلیل محکم، وارد این مسیر شد)

عکس مشاور
مشاور: پرسمان نهاد رهبری

email info@ezdevaj.org

کلید واژه ها:


#آسیب های خانواده