خيال پردازي


سؤال :

من خيلي خيال پردازم. چه كاري بايد انجام دهم؟


جواب :

خوشحاليم بار ديگر شما مخاطب ما هستيد اميدواريم راهنماي خوبي در رابطه با اين موضوع براي شما باشيم.در مورد سوال بايد خدمت شما عرض نماييم در عين ساده بودن اما جوانب مهمي را در بر دارد و بعلت عدم توضيح بيشتر دچار ابهام است. يكي از مهمترين اركان مشاوره مخصوصاً در زمينه راهنمايي كه باعث مي گردد نتيجه مطلوبي از آن حاصل گردد ميزان اطلاعاتي است كه شما بايد در اختيار مشاور قرار دهيد ؛ زيرا به هر حال تفاوت هاي فردي افراد در وضعيت و شرايط خانوادگي ،محيطي ،شخصيتي ،جنسيتي و ... ايجاب مي كند كه مشاوره ها با فرد مورد نظر و شرايط وي مطابقت داشته باشد.در مورد اينكه تخيل خوب يا آسيب زننده است بايد به محتواي تخيل نگاه نمود اگر سرگذشت مخترعين را بخوانيد متوجه مي شويد كه بسياري از اختراعات و ابداعات از بستر همين تخيلات جان گرفتند.لذا تمايل داشتيم نوع و موضوع تخيلات خود را بيان مي نموديد تا بهتر مي توانستيم در خدمت شما باشيم اما در اين جا به اصل اين موضوع مي پردازيم.همانطور كه مي دانيد يكي از تجهيزات دروني انسان نيروي تخيل آدمي است و آن نيرويي سازنده است كه سبب بسياري از ابداعات و اختراعات است.تخيل نوعي فعاليت خلاقه است كه در آن مقايسه ، استدلال ، تصور ذهني با تعيين قدر و درجه وجود دارد. آدمي از مجموعه ديده ها و شنيده ها سعي دارد مونتاژهايي در ذهن انجام داده و آن را مجسم كند . مثلاً پس از ديدن اتومبيل و هواپيما سعي دارد قسمتهايي از آن را به هم پيوند داده و محصولي جديد در ذهن تصوير كند.در اهميت آن گفته اند كه كليه اختراعات و ابداعات محصول تخيل است. آن را از نيرومندترين و همگاني ترين توانايي هاي بشري شمرده اند . زيرا هر كسي در طول مدت عمر و زندگي خود تخيلاتي دارد و در سايه آن موفقيت هايي را به دست مي آورد.اين نيرو عاملي براي قدرت و خلاقيت و زمينه ساز بسياري از كشف ها و سازندگي هاست. در سايه آن اختراع پديد مي آيد ، شعر و شاعري و نويسندگي و رمان و هنر حاصل مي شود، سخنان شورانگيز و حماسي شكل ميگيرد و اعتماد به نفس حاصل شده، آفرينندگي پيد مي آيد و در كل زندگي رضابخش ، ارزنده و سعادتمندانه مي شود . به همين نظر بايد آن را پرورش داد و هم بي مايگي هاي زندگي را در اثر آن زدود.اما براي اينكه شما بدانيد كدام تخيل را داريد به انواع آن مي پردازيم.از نظر علمي تخيل قابل دسته بندي به انواع زير مي باشد. 1- تخيل حضوري كه بر اثر آن مطلبي را به ذهن آورده و تصوير مي كنيم مثل تخيل چهره فلان عالم . اموري كه سابقاً عارض ذهن شده با همان جزييات خود را نشان مي دهند. 2- تخيل اختراعي كه سبب فعاليت خلاقه مي باشد. نوع اخير يعني تخيل اختراعي خود به دو صورت مي تواند باشد: الف – تخيل ادراكي :يا خيالپردازي كه منجر به اختراع و ادراك و كشف امور مي شود و چنين امري تحت هدايت عقل است و در آن فعاليت ذهن آزاد است و مي تواند تركيبات شگفت و بديع پديد آورد و صور و معاني ارزنده اي ايجاد كند. تخيل اختراعي محصول جنبه هاي عالي ذهن و همراه با تفكر و استدلال و محصول آن سازندگي است . از نظر ما مربي وظيفه دارد چنين نيرويي را در كودكان پرورش داده و زمينه رشد آن را فراهم آورد. ب- خيالبافي :نوعي هذيان و هرج و مرج در ذهن و همراه با تلون است و عقل و ادراك در آن راه نداشته و اراده در آن نقش و نفوذي ندارد. چنين حالتي عمل پست و ابتدايي ذهن بحساب مي آيد و محصول آن مقرون بحقيقت نيست. بر اين اساس خيالبافي نوعي تخيل انفعالي و يا تخيل آزاد و بي قيد و شرط و نوعي صحنه پردازي ذهن است كه در آن عقل و اراده نقشي ندارند و در داوري و اظهار نظر آن كنترلي نيست. هر آنگاه كه ذهن فرد از امري ادراكي و عقلاني خالي بماند خيالبافي آن را پر مي كند. در خيالبافي آدمي تابع آرزوهاي خويش مي شود و واقعيات را به گونه اي ديگر درك مي كند. او ممكن است فردي مبغوض باشد ولي تصورش اين است كه همه او را دوست دارند و با اين تخيلات خوشايند مي كوشد خود را شاد و خرسند نمايد. آنچه را كه او خيال مي كند مقرون به حقيقت نيست و اغلب صورت گول زدن خود را دارد و تنها فايده اش اين است كه نقش مسكن را براي آدمي ايفا مي كند. همه آروزها و تمايلات ارضا شدن و يا در حال برآورده شدن اند و اين خود عاملي براي كاهش درد و رنج است.آرزوها» عمدتا ناشي از ناكامي هستند وشيوه ارضاي آنها اغلب عقب نشيني به دنياي خيال پردازي است.«خواست ها» حالتي هستند كه نه تنها در دسترس فرد مي باشند بلكه فرد براي رسيدن به آنها كوشش مي كند.براي رهايي از اين وضعيت و نوع تخيل بايد بسمت شخصيت سالم حركت نمود.شخصيت سالم شخصيتي است كه بيشتر اهل «برنامه ريزي» است تا خيال پردازي و اين نكته عميقا با اولين اصل سلامتي در رابطه است. يك شخصيت سالم در مجموع كسي است كه بيشتر شاد است تا غمگين، تقريبا هيجانهاي متعادل دارد، بيشتر در زمان حال به سر مي برد، اهل سازگاري است و رفتار اجتماعي ملا حظه گرايانه اي دارد، به اين معني كه هنجارهاي جامعه اش را در نظر مي گيرد. مهرورزي يا توانايي دوست داشتن ديگران و اجازه به ديگران كه وي را دوست داشته باشند، داشتن يك معناي عميق در زندگي و احساس انسجام، لذت بردن از وابستگي هاي متقابل و كنترل خشم بدون توسل به انفعال و رفتارهاي كودكانه همگي از ويژگي هاي شخصيت سالم هستند.

عکس مشاور
مشاور: پرسمان نهاد رهبری

email info@ezdevaj.org

کلید واژه ها:


#وهم گرایی، تخیل