لجبازی و یک دندگی کودک


سؤال :

براي جلوگيري از لجبازي و یک دندگی کودک چه كنيم؟


جواب :

پرسشگر گرامي؛ تربيت فرزند يكي از وظايف دشوار والدين بوده كه اين مهم نيازمند فراگيري دانش و مهارت و لازمه آن صبر و بردباري است. در موارد بسياري رفتارهاي نابهنجار فرزندان ريشه تربيتي دارد ؛لذا در مواجهه با مشكل اين گونه رفتارها ،بايد در پي ريشه يابي بود تا با اصلاح ريشه ،رفتار نيز اصلاح شود. يكي از مشكلات شايع والدين در مسير پرورش فرزند لجبازي كودكان است. يكي از علل مهم لجبازي در كودكان مربوط به روند رشد طبيعي كودك مي باشد. به عبارتي؛ در مقاطعي از رشد كه كودك نياز به استقلال طلبي دارد ممكن است بعضي از رفتارهاي كودك به صورت لجبازي ظاهر شود. در واقع بايد گفت كه تمام كودكان در مراحلي از رشد خود دچار لجبازي و واكنش هاي بد مي شوند كه بخشي از آن نيز طبيعي است و متأسفانه انتظارات غيرواقع بينانه والدين است كه باعث تشديد لجبازي و تثبيت آن دركودك مي شود، بنابراين برخي از رفتارها و لجبازي هاي كودك حالت طبيعي دارد و نبايد نسبت به آن حساس بود. در پاسخ به سوال شما ابتدا به بررسي علل لجبازي مي پردازيم و در ادامه به راهكارهاي مقابله با لجبازي كودكان را مورد بررسي قرار مي دهيم. علل لجبازي در كودكان 1.بي توجهي والدين بي توجهي والدين به كودك سبب مي شود تا به تدريج در كودك بهانه گيري و لجبازي شكل گيرد. زماني كه كودك با بي توجهي والدين روبرو مي شود، براي جلب توجه آنان سعي مي كند دست به هر كاري بزند كه يكي از اين روش ها لجبازي مي باشد. 2. استبداد والدين زماني كه كودكان با دستورات آمرانه و بدون انعطاف والدين روبرو مي شود، براي مقابله با چنين وضعيتي دست به لجبازي مي زنند. در حقيقيت كودكان براي فرار از اطاعت بي چون و چرا از والدين سخت گير و بي منطق و در شرايطي كه به خواسته هاي آنان توجهي نمي شود در برابر دستورات والدين مي ايستند و دست به لجبازي مي زنند. 3. بد آموزي كودكان در مواردي از والدين خود مي آموزند كه مسائل و دشواري هاي خود را از راه جبر و زور حل كنند و مشكلات خود را از اين طريق ريشه كن كنند. 4. آزمايش كودكان در مواردي والدين خود را مورد آزمايش قرار مي دهند تا مشخص شود كه آيا مي توان با والدين زور آزمايي كرد يا نه؟ در چنين موقعيتي كودكان براي درخواست و بر طرف كردن نيازهايشان از راه گريه و بهانه جويي استفاده مي كنند تا از طريق بفهمند آيا مي توان با بكارگيري اين شيوه بر والدين خود تاثير گذار باشند يا نه؟ در صورتي كه والدين در برابر گريه ها و بهانه جويي هاي كودك خود كوتاه بيايند، كودك راهي را كه انتخاب كرده است را ادامه مي دهد و لجبازي در او به صفتي پايدار تبديل مي شود. 5. روش تربيتي غلط به نظر مي رسد گاهي شيوه تربيتي والدين به گونه اي است كه فرزند را به فردي پر مدعا، سلطه جو و از خود راضي تبديل مي كند. مهر و محبت والدين به گونه اي است كه بچه ها اين احساس را دارند كه والدين چون كلفت و نوكر آنان هستند و بايد هر چه آنان مي خواهند را بر آورده كنند. بديهي چنين كودكاني زماني كه با مانع روبرو مي شوند، خواهند كوشيد با تمام قدرت در برابر آن ايستاده و به هر صورتي كه شده به خواسته هاي خود برسند حتي از راه لجبازي و به ستوه آوردن والدين خود. در ضمن شيوه تربيتي غلط والدين باعث مي شود كه اين احساس در كودك زنده شود كه مي تواند به تمام خواسته هاي خود دست يابد، بديهي است در چنين شرايطي نرسيدن به خواسته هاي كودك او را به منبعي از لجبازي و يك دندگي تبديل كند و اين رفتار تا زماني كه خواسته هاي او بر آورده نشود ادامه يابد.البته علل لجبازي كودك در موارد بالا محدود نمي شود و ما به دليل طولاني نشدن بحث از ذكر ساير موارد خودداري مي كنيم. چه بايد كرد 1. از گريه كودك نترسيد ممكن است در ابتداي راه و با بكارگيري نكاتي كه در اين سوال به آن اشاره شده است، با رفتارهاي شديد و گريه هاي غير قابل كنترل كودك خود مواجه شويد. در اولين گام لازم است كه در برابر اين گريه ها مقاومت كنيد، چنانچه اين گريه ها شما را تحت تاثير قرار دهد و از برنامه تربيتي خود كوتاه بياييد هيچ گاه در تربيت كودك خود موفق نخواهيد بود. به ياد داشته باشيد كودكان روان شناسان ماهري هستند و پدر و مادر را بهتر از خودشان مي شناسند. آنان نقاط ضعف ما را به خوبي مي دانند و از اين راه سعي در پيشبرد مقاصد خود دارند. 2. علل لجبازي كودك خود را با دقت بشناسيد و سعي كنيد اين عوامل را از بين ببريد. 3. در موقع خشم و عصبانيت، بويژه زماني كه كودك به دليل نسبتا قابل قبولي سر از عصيان و بهانه گيري در آورده است؛ هيچ چيز سازنده تر از آن نيست كه او در يابد والدين به احساس او پي برده اند و از آنچه كه در درون او مي گذرد آگاهي دارند. همدردي و همزباني مي تواند موجبات انس و آشنايي كودك را فراهم آورد و كودك را به تعقل وادارد. همينكه طفل در يابد والدين با او از در همدردي وارد شده اند آرامش خواهد يافت و دست از لجبازي بر مي دارد. 4. مي توان با كودك وارد بحث و گفت و گو شد و با زبان كودكانه از اينكه چي شده است كه حرف پدر و مارد را گوش نمي دهد سخن گفت. در اين گفت و گو سخنان و جملات شما بايد حالت توصيفي داشته باشد. به عنوان مثال به جاي اينكه بپرسيد: چرا با پدر و مادر خود مخالفت مي كني؟ بپرسيد: چي شده است كه حرف پدر و مادر گوش نمي دهي؟ 5. يكي از مسائلي كه در ايجاد روابط سازنده والدين با كودكان تاثير زيادي دارد، احترام گذاشتن به شخصيت مستقل كودك است. برخوردها با كودك بايد عاقلانه باشد و هيچ گاه نبايد احساسات او را بازيچه گرفت. چنين موضعي در ايجاد احساس آرامش در كودك بسيار مهم است. يكي از شيوه هاي به رسميت شناختن شخصيت كودك دادن مسئوليت هاي مختلف و لو كوچك به آنان مي باشد. كودكان در انجام مسئوليت خود راه و روش آقا منشي را در پيش مي گيرندو تا حدود زيادي به افرادي آرام و داراي صبر و حوصله تبديل مي شوند. 6. ذكر داستان هاي خاص درباره لجبازي براي مهار لجبازي بسيار موثر است. داستان زبان كودكان است و آنان با تمام وجود داستان را گوش مي دهند و از آن الگو گيري مي كنند و سعي مي كنند خود را در قالب اين الگو ها قرار دهند. 7. در برابر لجبازي كودك بي اعتنا باشيد. زماني كه او لجبازي مي كند تا به خواسته خود برسد، بر خلاف خواسته او رفتار كنيد و نسبت به لجبازي هاي او بي اعتنا باشيد. 8. چنانچه كودكتان از شما درخواستي داشت، اگر آن خواسته در حد توان شما مي باشد و يا اينكه برآورده كردن آن به صلاح كودكتان مي باشد؛ بدون هيچ درنگي خواسته او را انجام دهيد؛ در غير اينصورت محكم و با استدلالي كه قابل فهم كودك باشد، به خواسته هاي او جواب منفي بدهيد. نكته كليدي اينجاست كه به هيچ عنوان نبايد در برابر اصرار او كوتاه بيائيد و هر چه او بر خواسته خود اصرار كرد، شما نبايد از موضع خود دست بكشيد. اگر صلاح مي دانيد كه كودكتان نبايد كاري را انجام دهد پس نبايد انجام دهد. مهم نيست كه براي رسيدن به مقصود خود چقدر مبارزه يا داد و فرياد مي كند. قاطعانه و با آرامش موضع خود را حفظ كنيد. 9. براي مواجهه با رفتار وي سعي كنيد با انجام كارهاي غيرقابل انتظار و جالب او را سرگرم كنيد تا كم كم احساس كند خنديدن بهتر از عصباني بودن است و لذت بيشتري هم دارد. 10. در قبال لجبازي كودكان، ذهن آنها را از مسئله منحرف كنيد . تغيير جهت تمركز فرزندتان از اين نظر مؤثر است كه كودكان در سن كم براي مدت كوتاهي به يك مورد توجه مي كنند؛ زيرا حافظه بلند مدت آنها خيلي فعال نمي باشد. براي تغيير ذهن از حركات - شكلها - صداها و حوادث ساختگي استفاده كنيد. نكته پاياني در برخي موارد كه راهكارهاي بالا مفيد واقع نشد لازم است با جديت در برابر لجبازي او ايستادگي كنيد، براي اين كار: الف) رفتاري كه كودك بايد آن را ترك كند را به صورت روشن و واضح براي او تعريف كنيد.( مشق هايت را بايد تا ساعت 7 انجام دهي) ب) تنبيه و مجازات تخطي از حرفهاي والدين را تعيين كنيد. تنبيه بايد در حد توان كودك باشد.( چنانچه مشق هايت تا ساعت 7 انجام ندهي، امروز نمي تواني برنامه كودك نگاه كني) ج) اعمال مجازات بلافاصله بعد از تخطي كودك. زماني كودك به هر دليلي از خواسته هاي والدين سر باز زد، تنبيه مورد نظر را بدون هيچ اغماضي براي كودك اجرا كنيد. د) در حين تنبيه با كودك حرف نزنيد و فقط تنبيه مورد نظر را در مورد او اجرا كنيد. منبع: خانواده و دشواريهاي رفتاري كودكان؛ علي قائمي محمد صادق آقاجانی

عکس مشاور
مشاور: پرسمان نهاد رهبری

email info@ezdevaj.org

کلید واژه ها:


#لجبازی و نافرمانی