کم رویی


سؤال :

من در جمع و صحبت کردن در جمع خيلي مي ترسم از جواب دادن به سوالات معلم خود نگران هستم، نگران اینکه نکند دوستانم به من بخندند. وقتي که از خونه بيرون ميام بي دليل مي ترسم اين ترسم اين قدر زياد است که کاملا گوشه گير شده ام به خاطر اين هم يک سال افسردگي شديد گرفتم، آيا ممکن که من مشکل هورموني داشته باشم؟


جواب :

کم رویی یکی از حالات روانی انسان است که از طریق یادگیری به فرد منتقل می شود. همانطور که انسان به واسطه یادگیری کم رو می شود، درمان کم رویی هم از طریق یادگیری است. مهم ترین راه مقابله با کم رويي شرکت در جمع و نهراسیدن از این اقدام است، گرچه این اقدام در ابتدای کار سخت و حتی نشدنی به نظر می رسد، اما با مشاهده آثار آن تمایل به انجام آن در شما دو چندان می شود. پس تنها کاري که به شما در حل مشکلتان کمک نمي کند بلکه مشکل را دو چندان مي کند گوشه گيري است. اما اينکه سوال کرده ايد ممکن است مشکل هورموني داشته باشيد بايد گفت:همانطور که بيان شد انسان از طريق يادگيري کم رو مي شود و غدد درون ريز در کم رویی نقشي ندارد. قبل از ارائه راهکارها ذکر چند نکته اساسي ضروری به نظر می رسد: تفاوت انسان و حیوان: آيا تا به حال به تفاوت هاي بين انسان و حيوان توجه كرده ايد؟ چه تفاوتي بين انسان و حيوان وجود دارد، قبل از خواندن جواب لحظه اي با خود تامل كنيد! چه جوابي به اين سوال مي دهيد؟ درست حدس زديد، يكي از تفاوت هاي انسان و حيوان قدرت اراده است. انسان با اين قدرت مي تواند از نمي توانم ها، توانستن بسازد. به قول معروف نمي شود و نمي توانم در قاموس انسان راهي ندارد. انسان با تكيه بر قدرت اراده خود مي تواند بر تمام مشكلات بر سر راه خود فايق آيد. شما نيز مي توايند بر اين مشكلات غلبه كنيد به شرط اينكه واقعا و از صميم قلب خواستار غلبه بر مشكل خود باشيد. اصل تغيير تدريجي رفتار: همانطور که عادت انسان به يک رفتار به صورت تدريجي تحقق پيدا مي کند، درمان آن نيز به صورت تدريجي و با گذشت زمان محقق مي شود، پس انتظار نداشته باشيد يک شبه و با انجام اين راه کارها در مدت زمان کوتاه بتوانيد بر مشکل خود غلبه کنيد. ممکن است در ابتداي راه با شکست روبرو شويد اما هيچ گاه نا اميد نشويد و دوباره براي غلبه بر مشکل خود تلاش کنيد. کودکانه رفتارکنيد: خردسالي را مد نظر بگيريد و رفتار هاي او را با دقت زير نظر بگيريد. چه چيزي مي بينيد؟ تلاش کودک براي رسيدن به هدف خود خيره کننده است، او هيچ گاه از شکست نمي هراسد، براي ياد گرفتن راه رفتن هزاران بار زمين مي خورد اما پس از زمين خوردن گويي که هيچ اتفاقي نيفتاده است دوباره از زمين بلند مي شود و براي رسيدن به هدف خود تلاش مي کند. پس شما نيز از شکست ترسي به خود راه ندهيد و با آغوش باز از آن استقبال کنيد. پرسشگر گرامي به ياد داشته باشيد، تنها آگاهي از موارد زير نمي تواند به شما كمك كند بلكه انچه در اين ميان موثر است، كاربرد دقيق موارد زير است، پس با سعي وتلاش و جديت در اين مسير گام برداريد. با ذکر اين نکات به بررسي سوال شما مي پردازيم: پرسشگر گرامي به نظرتان شما از لحاظ شكل ظاهري، قدرت تفكر و احساسات، استعدادهای خدادادي و... چه تفاوتي با ديگران داريد؟ آيا افرادي كه از لحاظ اجتماعي و برخوردهاي بين فردي از شما موفق تر هستند، از كره ديگري به زمين آمده اند؟ آيا آنان داراي ويژگي هاي خارق العاده اي هستند كه من و شما از داشتن آن محروم هستيم؟ چه علل وعواملي موجب شده تا شما احساس نا تواني در برابر ديگران داشته باشيد؟ چه وي‍ژ گي هايي در افراد ديگر وجود دارد كه موجب مي شود شما در برابر آنان احساس نا كارآمدي كنيد؟ واقعا مشكل كار در كجاست؟ آيا اين مشكل قابل حل است يا اينكه ساليان سال بايد با آن دست به گريبان باشيد. قبل از اينكه جواب سوال خود را مطالعه كنيد از شما مي خواهم از پاي كامپيوتر بلند شويد و در كاغذي با دقت و مو شكافي به سوالات بالا و سوالاتی از این دست جواب بدهيد. بدون شك با جواب دادن كامل به این سوالات هفتاد در صد جواب خود را دريافت مي كنيد. پرسشگر گرامي به نظر مي رسد يكي از مشكلات اصلي شما عدم اعتماد به توانايي هايتان مي باشد، تا زماني كه به توانايي ها و ظرفيت خود اعتماد نداشته باشيد در برخورد با ديگران دچار مشكل مي شويد و در درون خود احساس ناتواني مي كنيد. پس لازم است تصويري مثبت از ويژگي ها و توانايي هاي خود داشته باشيد و با اعتماد به اين تواناييها به جنگ مشكلات و مسايل زندگي برويد.(راهکارهای اعتماد به نفس را می توانید در مکاتبات بعدی از ما بخواهید) اکنون با توجه به مطالب بالا سعی کنید راهکارهای زیر را امیدوارانه و با توکل بر خداوند متعال به کار ببندید تا از نتیجه آن بهره مند گردید: 1) شايد علت اينكه از حضور در جمع واهمه داريد، اين باشد كه احتمالاً شما فكر مى‏كنيد همواره در معرض ديد و قضاوت ديگران هستيد و از واكنش ديگران نسبت به اعمال و گفتار خود نگران هستيد! حساسيت بيش از حد شما به نگاه و رفتار ديگران، موجب شده دچار كم‏ رويى و هراس از جمع گرديد. بايد بدانيد اين طور نيست كه ديگران به همه رفتارها و گفتارهاى شما دقت كنند؛ همان‏گونه كه خود شما نيز به تمامى رفتار و گفتارهاى ديگران توجه نداريد. علاوه بر اين، بايد در زندگى راحت‏تر بود و از حساسيت‏ها كم كرد؛ آيا نديده‏ايد كسانى را كه در كلاس سؤال‏هاى پيش پا افتاده‏اى را مطرح مى‏كنند يا به پرسش معلم جواب نامناسب و غلط مى‏دهند و از خنده اطرافيان هيچ ناراحت نمى‏شوند؛ شما نيز از واكنش اطرافيان ناراحت نشويد و عکس العمل آنان برايتان اهميتى نداشته باشد؛ بايد دل را به دريا بزنيد و سؤالات خود را همان موقع كه پيش مى‏آيد - بدون ترس و واهمه - مطرح كنيد. اوايل كمى سرخ مى‏شويد و زبانتان گير مى‏كند؛ ولى پس از چند بار ديگر مشكلى نخواهيد داشت. اگر هم ديگران از حرف شما بخندند، بكوشيد خودتان نيز همراه آنان بخنديد و از اينكه باعث شادى ديگران شده‏ايد، احساس شادمانى كنيد و احساس شرم و نگرانى را از خود دور كنيد. 2) هرگز تصور كمرو بودن را به ذهن خود راه ندهيد و واژه‏ ها و عبارت‏هايى چون: «من خجالتى هستم»، «من كمرو هستم» و «من جرأت بيان ندارم» را به زبان نياوريد، بلكه جرأت و شهامت را به خود تلقين كنيد، و با صداى بلند در طول روز، چندين نوبت بگوييد: من شهامت بيان اين سخن، عمل و فعاليت را دارم. اجازه ندهيد خاطره شكست‏هاى قبلى به انديشه شما راه يابد. موفقيت‏هاى گذشته را به خاطر آوريد. 3) از جزئيات بكاهيد و اصل سخن را به صورت خلاصه و گويا بيان كنيد. 4) اجازه سوء استفاده به ديگران ندهيد. كافى است به كار خود ادامه داده، در صورت روبه‏رو شدن با واكنش آنان، خود را در مقابل آنان احساس نكنيد. 5) در انجام رفتارهاى اجتماعى كوچك و در محيطهاى ديگر - كه بيشتر احساس راحتى مى‏كنيد - فعال باشيد. اين كار را از سلام كردن، احوال‏پرسى، جواب سلام دادن، نگاه كردن، تعارف كردن و تعارف شنيدن آغاز كنيد و با تمرين به كارهاى بزرگ‏تر و مهم‏تر گسترش دهيد. 6) با افراد فعّال و پر تحركى كه احساس خجالت نمى‏كنند، بيشتر مأنوس باشيد و از خجالتى ‏ها فاصله بگيريد. 7) هميشه كلامى براى گفتن و عمل يا هنرى براى ارائه به جمع داشته باشيد و آن را ارائه كنيد. در جاهايى كه كمتر احساس كم‏رويى مى‏كنيد و شبيه كلاس است، فعّال‏تر باشيد. 8)هفته اي چند بار براي خريد از خانه خارج شويد وسعي كنيد ارتباط كلامي خود را با فروشنده افزايش دهيد. سعي کنيد تمام خريد خانه را شما انجام دهيد و از آن شانه خالي نکنيد. ( حتي زماني كه قصد خريد نداريد مي توانيد از اين راهكار استفاده كنيد: وارد مغازه شويد و پس سلام وعليک وارتباط گرم با فروشنده از او در مورد قيمت يک يا چند جنس سوال کنيد و پس از آن از او معذرت خواهي کنيد واز مغازه خارج شويد) 9) حداقل پنج بار در هفته به بازار برويد و ويترين هاي مغازه ها ومناظر اطراف بازار را تماشا كنيد. 10) تلاش كنيد كه در كارهاى اجتماعى در محيط خانه، مدرسه و دانشگاه مانند اردو و بازى‏ هاى دسته جمعى شركت كنيد نقش فعالى را بپذيريد. 11 )هنگام صحبت با ديگران يا در مقابل جمع به اعضاى بدن خود (دست، پا، نحوه صحبت و...) هيچ توجهى نكنيد و توجه خود را بر مطلبى كه مى‏گوييد متمركز كنيد. 12) قبلاً مطلبى را كه مى‏خواهيد در مقابل جمع بازگو كنيد چندين بار در مقابل آينه تكرار كنيد و فرض كنيد كه در مقابل جمع مى‏باشيد. 13) توجه داشته باشيد تا زمين نخوريد، راه رفتن نمى‏آموزيد. پس از تمسخر دیگران در مراحل ابتدایی واهمه ای به دل راه ندهید و با آغوش باز از آن استقبال کنید. در اينجا به ذکر راه کارهايي مي پردازيم که به شما کمک مي کند تا نشاط گذشته به زندگي شما برگردد: 1. اجتناب از تنهايى؛ بكوشيد به غیر از مواقعى كه ضرورت دارد، در تنهايى قرار نگيريد. 2. با افكار منفى خود مقابله كنيد؛ يعنى، هر وقت اين افكار به شما هجوم آورد. به هر صورت ممكن خود را از چنبره آن نجات دهيد؛ براى مثال خود را به كارى مانند مطالعه يا هر كار ديگرى كه امكان انجام آن براى شما هست، مشغول كنيد و نگذاريد ذهن شما جولانگاه افكار منفى باشد. 3. به جنبه‏ هاى مثبت خود فكر كنيد و بكوشيد آنها را در يك برگه‏اى به صورت فهرست، ليست كنيد. 4. به جاى اينكه به كمبودها، عيب‏ها و ناكامى‏ هاى خود بينديشيد؛ به موفقيت‏ها و آن امكاناتى كه در زندگى از آن بهرمند بوده و هستيد فكر كنيد. به عبارت ديگر امكانات و شرايط زندگى ما مانند يك ليوانى است كه بخشى از آن پُر است و بخشى خالى؛ به آن بخش پُر فكر كنيد و از آن بهره ببريد و غصه آن نيمه خالى را نخوريد. فرصت‏هاى زندگى را مغتنم بشمريد و از آنچه در آينده پيش خواهد آمد، نگران نباشيد. 5. با افراد شاداب، فعال، اجتماعى، و متدين و در عين حال مثبت‏نگر معاشرت كنيد و از افرادى كه هميشه وقتى با آنها مواجه مى‏شويد از زندگى شكايت مى‏كنند، دورى گزينيد. 6. ورزش را جزء ضرورى‏ترين فعاليت‏هاى خود قرار داده هر روز حداقل نيم تا يك ساعت ورزش كنيد. 7. هر چه مى‏ توانيد قرآن بخوانيد و از دعاهاى اهل‏بيت(ع) بهره بگيريد: «فَاقْرَؤُا ما تَيَسَّرَ مِنْهُ»(مزمل (73)، آيه 20.) البته قرآن را با تأنى و توجه به معنا تلاوت كنيد. 8. از بيكارى و بى ‏برنامگى بپرهيزيد و همه اوقات خود را به صورت منطقى پر كنيد. 9. براى برنامه ‏ريزى اوقات شبانه‏ روزى، حتماً با مشاور گفت و گو كنيد يا از دوستان موفق خود كمك بگيريد. 10. به تغذيه خود - به خصوص صبحانه - اهميت بدهيد و هيچ‏گاه بدون خوردن صبحانه، مشغول تحصيل يا مطالعه نشويد. 11. هر وقت احساس دلتنگى مى‏كنيد، حدود ده دقيقه دوش آب ولرم بگيريد و در صورت امكان شنا كنيد. 12. به مسائل معنوى - به ويژه نماز اول وقت - اهميت فوق‏العاده بدهيد. 13. با توسل به اهل‏بيت (ع) از آنها بخواهيد كه شما را كمك كنند و همواره اميدوار به لطف و رحمت خدا باشيد. در پايان بايد يادآور شد، اين مقصود اندك اندك به دست مى‏آيد؛ نه با چند جلسه تمرين و خواندن چند جلد كتاب. اجراى پيوسته دستور العمل‏ها، تكنيك‏ها و رفتارها در رسيدن به هدف سودمند است. موفقيت روز افزون شما جوانان جوياى دانش و دوستدار پاكى آرزوى ما است. پرسشگر گرامي پس از به كار بستن موارد بالا پس از گذشت سه ماه دوباره با ما مكاتبه كنيد وما را در جريان پيشرفت خود قرار دهيد تا راه كارهاي تكميلي را به شما ارايه دهيم.

عکس مشاور
مشاور: پرسمان نهاد رهبری

email info@ezdevaj.org

کلید واژه ها:


#خجالت و کم رویی