راهکارهایی برای ایجاد چگونه و با استفاده از چه راهکارهایي مي توانم اراده خودم را تقويت کنم؟


سؤال :

در بين دوست و آشنا معروف شده که من با وجود خوش استعدادي و داشتن امکانات زياد، فرد بي اراده و سست عنصري هستم، نمي دانم قضاوت آن ها در مورد من تا چه حد درست است؛ حال سؤالم اين است که چگونه و با استفاده از چه راهکاري مي توانم اراده خودم را تقويت کنم؟


جواب :

امام علي (عليه السلام) فرموده اند: «الظَّفَرُ بالحَزْمِ والجَزْمِ (1)؛ پيروزي، با دور انديشي واراده پايدار به دست مي آيد». شايسته است قبل از هر چيز به اين نکته اشاره نماييم که فرد با اراده كسي است كه وقتي در مورد كاري به خوبي تأمل كرد و تصميم به انجام آن گرفت، سعي مي کند با ثبات قدم آن را به اجرا در ‏آورد. او در حقيقت هدفي معقول دارد که تا به آن نرسيده، از تعقيب آن باز نمي‏ ايستد؛ بنابراين پافشاري بر تصميمي نادرست يا داشتن ميلي قهرمانانه ثبات قدم نخواهد بود. فرد سست اراده نيز کسي است که در مواجهه با كمترين مشكلي، از انجام دادن كار، دل سرد شده و دست از كوشش برمي دارد. در حقيقت «افراد بي اراده، با هر ميزان هوش و استعداد، امکان استفاده از فرصت هاي مناسب را در خود نمي يابند و اغلب به دليل همين ضعف رواني، موقعيت هاي ارزشمند زندگي خود را از دست مي دهند و به قولي اگر شانس هم به روي ايشان لبخند بزند، آن ها بدان بي اعتنا خواهند بود» (2). برخي از علل ضعف اراده عبارتند از: توجه بيش از حد به اميال و خواسته هاي نفساني مانند پرخوري، پرخوابي، غنا و موسيقي،‌ تلقين‌هاي منفي،‌ کم همتي،‌ نداشتن انگيزه كافي،‌ فقدان اعتماد به نفس،‌ شكست هاي قبلي،‌ آرمان گرايي افراطي و... . *** در راستاي تقويت اراده، سعي کنيد: 1. با واقع نگري هدف و يا اهداف دقيق و مشخصي براي خود ترسيم نماييد، اهدافي که معقول، قابل دستيابي، بدون افراط و تفريط و مطابق با توان و استعداد شما باشد؛ نه آنكه آرماني، بلند پروازانه و خارج از توانايي‏ هاي شما باشد. 2. توانايي‏ها و استعدادهاي خود را بشناسيد و در جهت رسيدن به هدف، آنها را به كار گيريد. در هر سري شوري است، خوشبخت كسي است كه ذوقش را دريابد. 3. به تدريجي بودن تقويت اراده توجّه نموده و براي اين کار برنامه ‏ريزي و مديريت زمان داشته باشيد. سعي نماييد براي تمام كارها و فعاليت ‏هاي شبانه روزي خود برنامه اي منظم و مدوّن داشته باشيد. جدولي ترسيم كنيد كه در ستون افقي آن، ساعات شبانه روز و در ستون عمودي، ايام هفته را يادداشت كرده و تمام كارهاي روزانه خود (از خواب و استراحت تا عبادت، ورزش، مطالعه و ...) را در آن درج كنيد. هيچ زماني را خالي و بدون كار نگذاريد. هر روز صبح با نگاهي به برنامه، به اجراي دقيق آن بپردازيد و شب‏ها همچون يك محاسبه‏ گر جدي و قاطع قبل از خواب، آن را محاسبه و ارزيابي كنيد تا ميزان موفقيت خود در انجام دادن كارها را بسنجيد. در صورت موفقيت، خود را تشويق كنيد و در صورت تخلف از برنامه و سهل‏ انگاري در اجرا، خود را تنبيه نماييد. 4. همواره خودگويي هاي مثبت داشته باشيد که «من اراده لازم براي انجام كارهايم را دارم»، «هيچ چيز نمي ‏تواند اراده ام را متزلزل كند»، «آنچه را كه به نظرم انجام دادني است، انجام مي‏ دهم و هيچ مانعي نمي ‏تواند مرا از آن باز دارد»، «اراده من هر روز محكم‏تر مي ‏شود»، و ... . 5. بلند پروازي نکنيد؛ زيرا بلند پروازي در ابتدا مي تواند باعث دلسردي و يأس شود. از کارهاي کوچک و هدف هاي کوتاه مدّت شروع کنيد تا زودتر به موفقيت دست يابيد و انگيزه شما براي ادامه مسير مضاعف گردد؛ زيرا گرچه بايد با همت و نقشه بزرگ وارد كار شد، ولي بايد كار را از جاي كوچك آغاز نمود. 6. در مورد فوائد دنيوي و اخروي همّت و اراده بالا و ضررهاي سستي اراده بينديشيد. 7. از مطالعه احاديثي که همّت و اراده بالا را ستوده و همچنين از مطالعه زندگي افراد موفقي که با همّت بالا به مراتب والائي رسيده اند، غافل نشويد. 8. از افراد و دوستاني که به شما افکار منفي القاء مي کنند، دوري کرده و با افراد بلند همّت ارتباط صميمي داشته باشيد. 9. هر روز صبح حداقل بيست دقيقه به طور مرتب و در ساعتي معين ورزش كنيد. 10. صبح گاهان، هرگاه كه بيدار شديد بي درنگ برخيزيد و از رختخواب بيرون رويد. براي رفع خواب آلودگي از اتاق بيرون رفته و قدري نرمش كنيد تا خواب آلودگي از بين برود. 11. در صورت امكان، چند دقيقه قبل از اذان صبح از خواب بيدار شده، نماز شب بخوانيد و اگر در آن وقت بيدار نشديد، قضاي آن را به جا آوريد. 12. مقيد باشيد هر روز تعداد آيات معيني را قرائت كنيد؛ مثلاً 30 تا 50 آيه و در صورت تمايل در هفته‏ هاي بعد به ميزان آن بيفزاييد. 13. با هواهاي نفساني مخالفت کنيد و از گناه دوري گزينيد؛ زيرا اين مسأله نقش بسيار مؤثّري در تقويت اراده و نهادينه کردن آن در درون انسان دارد. پيامبر گرامي اسلام (صلّي الله عليه و آله) مي فرمايند: «الشَّديد مَن غَلَبَ علي نَفسِهِ (3)؛ پهلوان و قوي (با اراده) كسي است كه بر نفْس خود چيره شود». 14. هرگز نااميد نشويد و در برابر شکست‏ ها و ناکامي‏ ها ايستادگي کنيد؛ زيرا برخي از شکست ‏ها زمينه پيروزي‏ هاي بزرگ را فراهم مي‏کند. با تجربه اندوزي از نقاط ضعف و اشتباهات گذشته خود براي پي گيري و به انجام رساندن كارهاي ناقص و ناموفق، جديت به خرج دهيد. 15. كارهايي را كه به عهده مي‏ گيريد، ناتمام رها نكنيد و آنها را به نحو احسن و تا رسيدن به نتيجه مطلوب ادامه دهيد. 16. از پراکنده کاري و آشفتگي در کارها که موجب به هم ريختگي فکري مي شود، بپرهيزيد و به فعاليت هاي خود تمرکز و انسجام ببخشيد. 17. در همه کارهاي خود بر خداوند توکّل نموده و از او استمداد بجوييد.

عکس مشاور
مشاور: پرسمان نهاد رهبری

email info@ezdevaj.org

کلید واژه ها:


#اراده