دعاهایم مستجاب نمی شود ...


سؤال :

يك چيز ذهنمو مشغول كرده. من خانواده خوبي دارم و در محله سرشناس هستیم. من تمام نگرانيم اینه که دعاهايم مستجاب نميشه؛ من دعا کردم که هر چه زودتر ازدواج کنم ولی هنوز به خواستم نرسیدم؛ ماينه كه مي ترسم خدا با هام قهره يا توبه هامو قبول نكرده، چون تو بعضي از امتحاناي الهي شكست خوردم. باور كنيد خيلي سعي كردم جبران كنم، اما مدام ترسم اينه نكنه خدا باهام قهره، چون سه ساله هيچوقت دعاهایم مستجاب نشده، نه اين دعا بلكه هر دعاي ديگه حتي درخواسته هاي كوچيكم. من چكار كنم؟


جواب :

پرسشگر محترم از اعتماد شما به اين مركز سپاسگزاريم و اميدواريم پاسخ هاي ما اندكي از دغدغه هاي ذهني و مشكلات شما بکاهند. پاسخ شما را در دو محور تقديمتان مي كنيم : 1. امتحان الهي خواهر ارجمند؛ خداي رحمان و رحيم محال است بدخواه بنده خويش باشد. او كه قبل از خلقت انسان، غذاي او را در سينه مادرش قرار مي دهد و مهر او را در دل والدينش مي كارد تا مراقب و مواظب او باشند، چگونه ممكن است بدخواه انسان باشد؟! آن خدايي كه بهترين بندگان خويش را براي راهنمايي بشر فرستاد و فرشتگان را واداشت كه بر مقام والاي انسان سجده كنند چگونه ممكن است راضي شود كه بنده اش بي جهت سختي بكشد؟! آن خدايي كه هنگام گناه بلافاصله بنده اش را مجازات نمي كند و به او فرصت توبه مي دهد و توبه كنندگان را دوست مي دارد، چه سان مي تواند به بيهودگي او را در ميان دشواري ها اندازد؟! آن خدايي كه گناه را يك برابر مي نويسد و ثواب را دست كم ده برابر و بلكه بيشتر ثبت مي كند و حتّي به نيت هايي هم كه به صحنه عمل نمي آيند ، ثواب مي دهد ، چگونه به آزار بيهوده بشر رضايت مي دهد؟! چگونه باور توان كرد كه بنده اش را در سختي و رنج بي ثمر قرار دهد؟! هر اتّفاقي كه براي ما رخ مي دهد ـ چه خوشايند ما باشد و چه خوشايند نباشد ، چه خودمان در آن دخالت داشته باشيم و چه دخالت نداشته باشيم، چه نتيجه گناه ما باشد و چه نتيجه ي ثواب ما و ... ـ در هر حال، امتحان الهي است. امتحان، عنواني عام و از جمله سنت هاي الهي است كه شامل همه بندگان است و تمام اتّفاقات زندگي ما را زير چتر خود دارد. هيچ گروهي از امتحان الهي استثناء نشده اند. دنيا سراسر دار امتحان است و هر كه در آن وارد شود براي امتحان است. خداوند با سختي و گرسنگي و برخي محروميت ها و محدوديت ها بندگانش را مي آزمايد تا ميزان ايمان و باور و تكيه آنها به خداوند روشن شود. بر اساس آيات و روايات همه انسان ها و به خصوص انسان هاي مؤمن، در همه عمر در معرض امتحانات الهي هستند و پيوسته محك زده مي شوند تا معلوم شود آيا ادعاي ايمان از طرف آنها درست است و يا واقعيتي ندارد . لكن خيلي ها معني امتحان را نمي دانند و خيال مي كنند كه امتحان فقط با سختي ها و مصيبتهاست در حالي كه چنين نيست. غرض اصلي در امتحان الهي اين است كه استعدادهاي وجودي انسان، به خصوص استعدادهاي الهي او رشد كنند؛ لذا گاه خداوند متعال با امتحاني بنده خود را متوجّه ضعف خود مي كند تا خودش آن ضعف را جبران كند؛ و گاه او را امتحان مي كند امّا نه براي متوجّه نمودن او، بلكه براي اينكه خود آن امتحان باعث رشد وجودي شخص مي شود. خداوند متعال مي داند كه مؤمنين و انبياء عليهم السلام در برابر امتحانات او اعتراضي نخواهند نمود ولي باز آنها را امتحان مي كند؛ چرا كه با اين امتحان ها درجه وجودي آنها بالا مي رود. لذا امتحان خدا همواره از سر لطف است. گذشته از آن چطور ممكن است خدايي كه خود فرموده توبه كاران را دوست دارد، با وجود توبه، از بنده اش نگذرد و به تلافي گناهانش با او قهر كرده و دعاهايش را مستجاب نكند!!! 2. راز عدم استجابت دعا گاهي اين سوال به ذهن انسان مي رسد كه اگر خداوند صداي ما را مي شنود، به دعا و درخواست ما آگاه است، توانايي اجابت هم دارد و خودش فرموده : از من بخواهيد تا اجابت كنم، و يا دعا در بعضي مواضع و مكان ها حتماً مستجاب مي شود، پس چرا برخي اوقات شاهد اجابت (سريع) دعاهاي خود نيستيم؟ در پاسخ به اين سوال نكات زير را متذكر مي شويم : انسان مرتبط با خدا مى‏كوشد از طريق دعا (راز و نياز و مناجات و عبادت) به خدا نزديك شود. وقتى با كسى آشنا شدى و ارتباط پيوسته شما زمينه اعتماد را فراهم ساخت و از دوستان صميمى او به شمار آمدى، در هنگام نياز به خانه‏اش مى‏روى. شرط دوستى را به جا مى‏آوري. ميثاق و محبت را استوار مى‏سازي. او نيز در را باز مى‏كند. شما را در اندرون پذيرايى مي‌نمايد و مورد لطف و عنايت ويژه قرار خواهد داد. بر اين اساس هر دعايي از انسان مورد اجابت خداست؛ زيرا خداوند به طور مطلق و بي هيچ قيدي فرمود : « مرا بخوانيد تا شما را اجابت كنم» ، اما از نظر تعاليم ديني ما، استجابت همواره به معناي برآورده شدن و عملي شدن آنچه ما خواسته ايم نيست. اين امر معقول و پذيرفتني نيست و با ساير سنت هاي قطعي الهي در عالم همخواني ندارد. مثلاً فرض كنيد اگر در شب قدري مادري براي سلامت و بازگشت فرزند رزمنده اش از ميدان جنگ دعا كند، از آن سو فرزندش نيز براي شهادت و شهيد شدن دعا كند، تكليف چيست؟ آيا مي شود اين رزمنده هم شهيد بشود و هم نشود؟ البته اين يك مثال بسيار ساده و معمولي است. مثال هاي بسياري از اين دست مي توان زد. تازه مثال ها و موارد تنها صورت هاي ظاهري است كه براي ما قابل درك است. به علاوه اگر همه خواسته هاي انسان ها در دعاهاشان بر آورده شود، لازم مي آيد همه نظام دقيق عالم به واسطه دعاهاي گوناگون بندگان در شرائط خاص استجابت به هم بريزد و ساختار عالم و حوادث آن هر روز بسته به دعاهاي بندگان شكل جديدي به خود بگيرد كه اين امر معقول و منطقي نيست. معناي درست استجابت همان است كه از روايات استفاده مي‌شود كه به ما گفته شده : هيچ دعايي بي اثر نيست. هر دعايي در دنيا و آخرت تأثير مناسب خود را دارد. هر دعاي مقبولي يقيناً به استجابت مي‌رسد، اما گونه‌هاي استجابت آن مختلف است. امام سجاد عليه السلام مي‌فرمايد: «دعاي مؤمن يكي از سه فايده را دارد : يا براي او ذخيره مي‌گردد، يا در دنيا برآورده مي‌شود، يا بلايي را كه مي‌خواست به او برسد، ‌از وي برمي‌گرداند»(1). چنان كه از روايات برمي آيد، برخي از دعاها مورد توجه خداوند قرار نمي گيرند. از آن ها تعبير به «دعاي غير مسموع » مي شود. اما دعا با شرائط خاص و در موقعيت هاي ويژه مستجاب است . راز عدم استجابت آن جوري كه باب ميل ما باشد، در اين واقعيت نهفته است كه از باطن هستي و مصالح حقيقي خود و جهان بي خبريم. به همين دليل گاهي مي‌پنداريم خير و مصلحت ما در تحقق و برآورده شدن حاجتي يا دفع و رفع مشكل و مانعي است. بر اساس اين پيش فرض وقتي مي‌بينيم خواستة ما برآورده نمي‌شود، رنجيده خاطر مي‌شويم! در حالي كه اگر حجاب از روي «حقيقت باطني» عالم كنار رود و آينده و نتيجه برخي خواسته‌ها براي ما روشن گردد، از تقاضا و درخواست خود منصرف مي‌شويم و خدا را شكر مي‌كنيم كه خواسته و حاجت جاهلانه ما را آن گونه كه مي خواستيم، برآورده نكرده است. به بيان ديگر: خداوند نسبت به بندگانش مهربان است. خير و خوشبختي مؤمنان را مي‌خواهد، از اين رو اگر خواسته آنان به ضررشان است، اما آنان به جهت عدم اطلاع از باطن امور از خداوند آن را مي‌خواهند، اجابت نمي‌كند. اما چنان كه گفتيم اصل دعاي او بي اجابت و بي اثر نخواهد بود. به علاوه عدم اجابت ظاهري داراي آثار و بركات بسياري براي او خواهد بود. اگر كسي بداند خداوند در عوض عدم اجابت دعا در دنيا، چه پاداشي براي او در آخرت در نظر گرفته است، هرگز از آن ناراضي نمي‌شود. امام صادق عليه السلام مي‌فرمايند : «روز قيامت خداوند مي‌فرمايد: اي بنده من!‌ مرا خواندي و اجابتت را به تأخير انداختم. اكنون ثواب و پاداش تو چنين و چنان است. پس مؤمن آرزو مي‌كند كه كاش هيچ دعايي از او در دنيا اجابت نمي‌شد، براي ثواب و پاداش نيك كه مي‌بيند»(2). مهم تر از هر دعا و اجابتي در دنيا سنت آزمايش خداوند از بندگان است. حقيقتي كه همه بندگان خدا از بزرگ ترين انبيا تا كم ترين افراد از آن مستثنا نشده اند. چه بسا يكي از مهم ترين آزمايش هاي خداوند براي بندگان خوبي چون شما تأخير در اجابت ها و سنجش ميزان صبر و حسن ظن شما به خداست. البته شيطان در يكي از مواردي كه وسوسه مي‌كند، تأخير اجابت دعا است. از اين راه انسان را مأيوس مي‌كند تا او به خدا بدبين شود. ائمه اطهار عليهم السلام به اين نكته توجه داشته و همگان را از افتادن به دام بدبيني و سوء ظن به خدا برحذر داشته‌اند. اميرمؤمنان علي عليه السلام مي‌فرمايند: «دير اجابت نمودن خدا، ‌تو را نااميد نكند كه بخشش، ‌بسته به مقدار درخواست است. چه بسا در اجابت دعاي تو تأخير رخ دهد تا درخواست تو طولاني‌تر گردد و بخشش خدا كامل‌تر شود. چه بسا چيزي را خواسته‌اي به تو نداده، ولي بهتر از آن را در اين دنيا يا آن دنيا داده و يا بهتر آن بوده كه آن را از تو باز دارد. چه بسا چيزي را طلب نمودي كه اگر به تو مي‌داد، ‌تباهي دين و دنياي خود را در آن مي‌ديدي»(3). پس مراقب باشيد شيطان با وسوسه هايش شما را در دام خود نكشد و از خداي رحيم و مهربان دورتان نكند. به اين نكته هم توجه داشته باشيد كه قطعاً دعا يكي از ابزارهاي تأثيرگذار در عالم هستي است اما اين بدان معنا نيست كه هر دعايي يا هر دعا كننده‌اي توان حل هر مشكلي را داشته باشد. وظيفه ماست كه در كنار اعتقاد به مسائل ماورائي و معقول، دست از روش‌هاي معمول و متناسب براي حل مشكلات برنداريم. لذا با دقت تمام به بررسي موانع ازدواج تان ( موانع شخصيتي، اجتماعي، خانوادگي، و ...) بپردازيد و با تمام وجود براي رفع آنها تلاش كنيد و در كنار تلاش براي رفع موانع از دعا هم غافل نشويد. مطمئن باشيد اگر به خداوند متعال توكل كنيد و به او اعتماد كرده و تمام امور زندگى خود را به او واگذار كنيد، خداوند به بهترين وجه و شكل به آن رسيدگى خواهد كرد.

عکس مشاور
مشاور: پرسمان نهاد رهبری

email info@ezdevaj.org

کلید واژه ها:


#نداشتن خواستگار