محافظه کار شده ام


سؤال :

من بعد از شكستهاي شغلي و كمي هم عاطفي، ترس از شكست باعث شده محافظه كارانه عمل كنم و اين باعث ميشه خيلي كند انتخاب كنم و موقعيتهامو از دست بدم،لطفأ راهنمائيم كنيد.


جواب :

خوشحاليم شما مخاطب ما هستيد اميدواريم راهنماي خوبي در رابطه با اين موضوع براي شما باشيم. در مورد سوال بايد خدمت شما عرض نماييم كه جوانب مهمي را در بر دارد و بعلت عدم توضيح کافی دچار ابهام است. يكي از مهمترين اركان مشاوره مخصوصاً در زمينه راهنمايي كه باعث مي گردد نتيجه مطلوبي از آن حاصل گردد ميزان اطلاعاتي است كه شما بايد در اختيار مشاور قرار دهيد ؛ زيرا به هر حال تفاوت هاي فردي افراد در وضعيت و شرايط خانوادگي ،محيطي ،شخصيتي ،جنسيتي و ... ايجاب مي كند كه مشاوره ها با فرد مورد نظر و شرايط وي مطابقت داشته باشد . لذا سعي مي كنيم تا ابعاد مختلف اين موضوع را براي شما توضيح داده و راهنماي خوبي براي تصميم گيري شما باشيم. اگر پاسخ ما مناسب با منظور شما از سؤال نبود لطفا سؤال خود را دقيقتر در مكاتبات بعدي بيان فرماييد.البته با توجه به اتفاقاتي كه برايتان بوجود آمده است اين نوع تصميم گيري و رفتار هرچند بايد تغيير نمايد اما تا حدودي طبيعي است. تقريباً همه انسان‏ها مانند شما بعد از شكست كمي در رفتار خود تغيير ايجاد مي كنند و اين امر تا حدودي خوب و عاقلانه است زيرا نبايد مانند قبل رفتار نمود زيرا نتيجه همان شكست قبلي خواهد شد.اما اگر اين احتياط بيشتر از حد باشد منجر به اخلال در مسير زندگي شده و به تعبير شما باعث از دست رفتن موقعيت ها مي گردد، بنابراين بعد از يك شكست، هر چه نگرش‏ها و بينش‏هاى انسان قوى ‏تر و مثبت تر باشد و از ساختار منطقى ‏تر و سازمان يافته ‏تر بهره برد، زندگى اش بارورتر و آينده‏اش بهتر است و هر چه ساختار فكرى و اعتقادى از انسجام كم‏تر برخوردار باشد، رفتار انسان غير منطقى‏تر و نابهنجارتر خواهد بود و در نتيجه آينده‏اش از افق‏هاى روشن دورتر. گاهي با توجه به گذشته و حال ممكن است نسبت به آينده ترس و ترديد بوجود بياييد. اين موضوع را در دو جهت بررسي مي نماييم 1- تغيير شناختي كه بايد برايتان اتفاق بيافتد 2- فراگرفتن مهارت تصميم گيري و نكات مربوط به اين مهارت كه بايد رعايت نماييد. محور اول: اين محور را با اين روايت اغاز مي نماييم: «ما فات مضى و ما سيأتيك فاين قم فاغتنم الفرصة بين العدمين» «گذشته گذشت و از آينده هم هنوز خبرى نيست پس فرصت را بين دو امرى كه موجود نيستند مغتنم شمار». شما از آينده خبر نداريد تا در باب آن نگران و مأيوس باشيد.از طرفى نيز آينده ريشه در زمان حال دارد. پس اگر در صدد اصلاح امور آينده خود هستيد بايد آنچه امروز وظيفه شماست با دقت و به خوبى انجام دهيد. و اين تنها راهى است كه آينده شما را تأمين خواهد كرد. در يك كلام وقت خود را صرف امرى كنيد كه در دسترس شماست و آن زمان حال است. هر روز از زندگى انسان فرصتى است كه بايد از آن استفاده نمود. چرا خوشى‏ها و آسايشى را كه امروز در اختيار داريم به خاطر آينده‏اى كه خبرى از آن نداريم مكدر سازيم؟ حضرت على)ع) مى‏فرمايد: «نگرانى‏هاى سال را بر نگرانى امروزت اضافه مكن براى امروز مشكلات خودش كافى است»(وسائل‏الشيعه، ج 17، باب 13، ص 50، روايت 21952). اگر به زندگى گذشته خود توجه كنيد همه جا و در همه مراحل لطف و رحمت خداوند را آشكارا مى‏بينيد و توجه به نعمت‏هاى بى‏پايان خداوند انسان را شكرگزار خدا مى‏كند؛ مثلا يكى از نعمت‏هاى خدا سلامتي ،امكان تحصيل و ... .استعداد و امكاناتى كه خداوند به شما عطا كرده است دليل موفقيت شما بوده است و لذا عقل سليم حكم مى‏كند كه انسانى چون شما شكرگزار خدا باشد.شما با اراده قوى و تصميم جدى و با توكّل بر خداوند مى‏توانيد ايمانتان را به خدا محكم كنيد و از ترس و نااميدي رهايى يابيد. قطعاً در گذشته و حال و وجود شما، نقاط مثبت و خوبى‏هايى وجود دارد كه اگر به آنها توجه داشته باشيد و به شكوفايى آنها بپردازيد، از بدى‏ها و نقاط منفى خود گريزان خواهيد شد و سعى خواهيد كرد كه آنها را از وجود خود، ريشه‏كن سازيد. محور دوم: همانطور كه مي دانيد در طول يك روز عادي ما چندين بار با شرايطي مواجه مي شويم كه تصميم گيري در آنها لازم است و اين امر مكررا ادامه دارد. ما انتخاب مي كنيم كه چه لباسي بر تن كنيم، چه چيزي بخوريم، برنامه روزانه خود را طرح ريزي مي كنيم و ... بسياري از افراد اين امور را ناآگاهانه انجام مي دهند و اصلا متوجه نيستند كه در حال تصميم گرفتن مي باشند. براي عده اي از افراد طريقه تصميم گيري و اعتماد به تصميم هايي كه اتخاذ نموده اند، امري غريزي به شمار مي رود. اين دسته از افراد به طور خدادادي از توانايي هاي بالايي در تصميم گيري برخوردار هستند. در مقابل بعضي از افراد نيز هستند كه به هيچ وجه از توانايي تصميم گيري برخوردار نمي باشند گاهي از همان ابتدا اينگونه بوده اند و الگو برداري كرده اند گاهي هم بر اثر يك شكست اين نوع تصميم گيري را انتخاب نموده اند.براي اين دسته از افراد حتي كوچكترين تصميم گيري ها كاري بس دشوار و آزار دهنده به شمار مي رود.بايد دانست كه تصميم گيري رويدادي نيست كه در يك لحظه و يا در يك نقطه اتفاق افتد يا يكباره ظهور يابد بلكه تصميم گيري روندي غير خطي و چرخشي دارد. گزينه هاي قابل تصور بر معيارهاي در نظر گرفته شده ، اثر مي گذارند و بالعكس معيارهاي از پيش تعيين شده بر گزينه هايي كه مشخص شده است ، تاثير متقابل دارد. بهر حال هر تصميمي كه اتخاذ مي گردد از چند عامل يا اجزاء تشكيل مي شود كه مي توان به شرح زير برشمرد : 1- محيط و فضاي تصميم : هر تصميمي در فضاي خاص تصميم گيري اتخاذ مي شود، كه جمع آوري اطلاعات، گزينه ها، ارزش ها و ترجيحات مطرح در زمان تصميم از مشخصه هاي آن است. محيط و فضاي ايده آل براي تصميم گيري فضائي است كه در آن همه اطلاعات ممكن، تمام نكات دقيق، و هر نوع گزينه محتمل موجود باشد. به هر حال، هم اطلاعات و هم گزينه ها عامل فشار بر اخذ تصميم است زيرا زمان و سعي و تلاش براي گردآوري اطلاعات و طرح و بررسي گزينه ها داراي محدوديت است. 2- اثرات حجم اطلاعات بر تصميم گيري : بعضي افراد عادت دارند بهنگام اخذ تصميم مقدار زيادي اطلاعات جمع آوري نمايند تا بتوانند تصميم مناسب اتخاذ نمايند. وقتي حجم زيادي از اطلاعات گرآوري شود آنگاه ممكن است چند موضوع ديگر پيش آيد. الف) در اتخاذ تصميم تاخير روي دهد چون براي جمع آوري اطلاعات بيشتر و تحليل آنها، زمان بيشتري نياز است. ب) اطلاعات اضافي و بيش از اندازه جمع گردد، در چنين وضعيتي، با وجود اطلاعات زياد توانائي واقعي فرد تصميم گيري كاهش مي يابد زيرا اطلاعات زياد قابل اداره و ارزيابي دقيق نيست. مسئله مهم كه با وجود اطلاعات اضافي و زياد بوجود مي آيد فراموشي است. وقتي اطلاعات زيادي به حافظه انتقال يابد معمولاً اطلاعات وارد شده قبلي به تدريج فراموش مي شود. ج) كاربرد گزينشي اطلاعات روي ميدهد. يعني فرد تصميم گير از ميان اطلاعات موجود تنها به اطلاعاتي اكتفا ميكند كه تصميم از قبل نتيجه گيري شده وي را تائيد و پشتيباني نمايد. د) فرسودگي ذهني روي ميدهد، اين امر موجب كندي در كار يا كيفيت ضعيف كار مي گردد. ه) همچنين در حالتي كه فرد تصميم گير از تصميم گيري خسته شده باشد، فرسودگي در تصميم روي ميدهد. يعني اغلب نتايج سريع حاصل مي شود، تصميم دقيق نيست و يا حتي تصميم ناقص اتخاذ مي گردد و به طور كلي تصميمي اتخاذ نمي شود. 3- جريان يا بستر تصميم : يك تصور غلط رايج آن است كه هر تصميم، مستقل و جدا از ساير تصميمات اتخاذ شود. بعبارت ديگر، اطلاعات گردآوري مي شود، گزينه ها جستجو مي گردد و انتخاب برگزيده مي شود بدون آنكه به موارد گذشته توجه شود. ولي در حقيقت هر تصميم بر محتوا و بستر تصميمات گذشته استوار است. معمولاً براي توضيح اين مطلب از استعاره بستر يا رودخانه تصميم استفاده مي گردد. بستر يا جريان تصميم گيري، اتخاذ تصميم جديد را در احاطه خود دارد و برآن تاثير مي گذارد، ممكن است تصميمي كه در گذشته گرفته شده مقدمه اي براي تصميم اخير باشد و بر تصميم هم اثر امكان پذيري و هم اثر محدود كننده دارد. بسياري از تصميمات بعدي بدنبال اين تصميم جريان پيدا مي كنند. با توجه به مطالب بالا به چند نكته مهم اشاره مي نماييم. ۱) شناخت و آگاهي كامل از قابليت ها و توانائي هاي خود داشته باشيم. اجازه ندهيد ترس از شكست فضاي ذهني شما را اشغال نمايد.مطمئنا در طول زندگي موفقيتهايي داشته ايد كه مي تواند در كنار اين شكست شما را در تصميم گيري تقويت نمايند. ۲) داشتن ديدكامل نسبت به استراتژي، اهداف بلند مدت و كوتاه مدت خود.اگر براي خود اهدافي در نظر داشته باشيد هنگام تصميم گيري راحت و سريعتر انتخاب مي نماييد زيرا بايد فعاليتي را انتخاب نماييد كه در مسير اهداف شما باشد.البته سعي نماييد موضوع را كاملا بررسي نماييد البته تا آنجائي كه امكان پذير است. ۳) آگاهي نسبت به وضعيت موجود خود ۴) شناخت كامل فرايند ها،عوامل در تصميم گيري ۵) داشتن تجربه كافي در باره موضوعي كه بايد در باره آن تصميم گرفت و يا آگاهي از نظر كارشناسان مربوطه. ۶) توان خود را براي تجزيه و تحليل صحيح مشكلات و مسائل بالا ببريد 7) ذهنيت باز داشتن و آماده شنيدن نظرات ديگران بودن و دوري از پيش داوري در باره قضايا. 8) مسئوليت پذير باشيد و اتخاذ تصميم با قاطعيت و بدون ترديد يا تزلزل داشته باشيد. در صورتي كه احساس مي نماييد هنوز در اين زمينه ناتوان هستيد با مراجعه حضوري به روانشاس از خدمات مشاوره استفاده نماييد ما هم در كنار حرم كريمه اهل بيت حضرت معصومه سلام الله عليه براي شما انسانهاي خواستار پاكي دعا مي كنيم و منتظر مكاتبه بعدي و نظر شما نسبت به اين مطالب هستيم تا در كنار يكديگر به سمت وضعيت مطلوب حركت نماييم. نویسنده:حامد محقق زاده

عکس مشاور
مشاور: حمید حبشی
کارشناس حوزه خانواده

email

کلید واژه ها:


#راهنمايي و تاثير گذاري بر دانشجو