خیلی زیاد می خندم


سؤال :

من خيلي زياد مي خندم. طوري كه اگه نخندم يعني اون روز خيلي خيلي ناراحت بودم، و فكر مي كنم يه چيز در برنامه اون روز كم بوده. وقتي شروع مي كنم به خنديدن نمي تونم ديگه خودم رو كنترل كنم و در حالي كه اون مساله تموم شده خنده من هنوز ادامه داره. چه راه حلي براي كنترل اين هست؟


جواب :

با سلام و سپاس از اينكه مركز ما را براي پاسخ و راهنمايي برگزيده ايد. پرسشگر گرامي اگر در نامه خود به سن خود اشاره مي كرديد ما بهتر مي توانستيم به بررسي مشكل شما بپردازيم، اگر در سنين نوجواني بسر مي بريد مشكل خنده زياد، تدريجا برطرف مي شود زيرا در اين سن هورمون هاي خاصي(دوپامين) در خون ترشح مي شود كه باعث حالت شيدايي در نوجوان شده و وي حتي به موضوعاتي كه براي ديگران عادي است می خندد؛ و اگر از سنين نوجواني رد شده ايد امكان دارد كه هورمون فوق در خون شما هنوز زياد ترشح مي شود لذا مي توانيد به يك متخصص غدد درون ريز مراجعه نماييد تا وي مشكل فوق را بررسي و در صورت غير طبيعي بودن اندازه اين هورمون با دخالت دارويي آن را بحد نرمال برساند و مشكل شما حل گردد. حال اگر بعد از مراجعه به پزشك متخصص دريافتيد كه مشكل شما ارگانيكي نيست بايد به يك متخصص اعصاب و روان مراجعه نماييد تا شما را در مورد اختلال مانيا كه از جمله اختلالات خلقي است مورد معاينه قرار دهد و در صورتي كه ساير نشانه هاي اين اختلال را نيز داشتيد با تجويز چند داروي ساده به اين وضع نگران كننده شما پايان دهد. اگر خلق بالايي داريد و مدام احساس انرژي زيادي مي كنيد، اگر افزايش فعاليت شما چشمگير است، اگر افكار خود مهم پنداري داريد، اگر بيش از اندازه بشاش و خوشبين هستيد، اگر سريع و پرحجم تكلم مي كنيد، اگر خوابتان بطور محسوسي كاهش يافته است، اگر ولخرج شده ايد و دائما بدهي بالا مي آوريد حتماً به متخصصينی كه عرض كردم مراجعه نماييد. لازم به ذكر است كه مشكلات روحي رواني در ابتدا به راحتی قابل درمان هستند، اما اگر در درمان آنها سهل انگاري شود پيچيده تر مي شوند و درمان آنها از جهت زماني و اقتصادي هزينه بر مي گردد. البته اگر خنده شما در حد نرم باشد نه تنها زياني ندارد بلكه فوايدي نيز در بر دارد. درمورد فوايد خنده بايد عرض كنم كه واسطه هاي شيميايي مغز ما تحت تأثير عوامل هيجاني دستخوش تغيير و تحول مي شوند. مثلاً وقتي ما غمگين هستيم، تنظيم «سروتونين» كه يك ناقل شيميايي است، در مغز ما به هم مي خورد. در واقع وقتي افسرده و غمگين هستيم، سروتونين كاهش پيدا مي كند، اما وقتي مي خنديم «دوپامين» كه به عنوان ناقل شيميايي در موضوعاتي مثل لذت بردن از زندگي و... اثر دارد، افزايش پيدا مي كند و با زياد شدن دوپامين احساس خوشي و لذت در ما ايجاد مي شود و احساس رضايتمندي از زندگي پيدا مي كنيم. اثرات واسطه هاي شيميايي بسيار شگفت انگيز است، به طوري كه با آزاد شدن دوپامين در اثر خنديدن (اگر از ته دل باشد) آنقدر احساس رضايت از زندگي به ما دست مي دهد كه حتي اگر وضع اقتصادي خوبي هم نداشته باشيم، باز هم از زندگي راضي خواهيم بود، زيرا همين واسطه هاي شيميايي ميزان رضايت ما را از زندگي بالا مي برند. چون دوپامين باعث افزايش يادگيري مي شود لذا خنده علاوه بر احساس رضايت و خوشحالي در زندگي اگر از ته دل باشد و تظاهر نباشد باعث افزايش يادگيري نيز مي شود. البته اگر خنده واقعي باشد، احساس شادماني را به وجود مي آورد، وفوايد بالا را باعث مي شود، اما بعضي وقتها خنده ها ظاهري است، يعني فرد در درون خودش احساس خوشي ندارد و ظاهراً مي خندد. به اين نوع خنده، خنده متناقض يا «پارادوكس» مي گويند، به اين معني كه در درون يك احساس و در بيرون احساسي متفاوت وجود دارد. ولي بايد بدانيد كه هر چيزي حتي اگر بهترين و مفيدترين باشد، بايد متعادل و نرمال باشد و از استاندارد خود تجاوز نكند. «خنده» هم از اين قاعده مستثنا نيست و بايد در حد تعادل باشد. ما در احاديث ديني هم داريم كه خنده بايد حد و اندازه داشته باشد. اگر بي خود و بي جا بخنديم، ضرر دارد. اگر زياد بخنديم، ضرر دارد. مثلاً اگركسي در هر شرايط و اتفاقي كه حتي ممكن است ناگوار باشد، بخندد و نتواند خودش را كنترل كند. پس بايد حضورا به روانشناس مراجعه كند و باشرح دقيق وضعيت خود، از او براي كنترل آن كمك بخواهد. به طور كلي آدمها بايد ياد بگيرند، يك زماني به مشكلاتشان بخندند كه بخواهند مشكل را كوچك كنند، اما نه اينكه به همه چيز و همه كس بخندند. آدمهايي كه بي خودي مي خندند، خنده آنها تأثيري در درمان دردشان ندارد و مشكلي را هم حل نمي كند. چه بسا به مشكلاتشان بيفزايد. بر اين اساس، خنديدن بايد سنجيده و به موقع باشد. اگر به اين صورت باشد، خب در بالا بردن سيستم دفاعي بدن مؤثر است و در افزايش قدرت يادگيري تأثير دارد و ... در نتيجه قدرت مقابله با بيماريها افزايش مي يابد و فرد به بيماريهاي جسمي هم كمتر دچار مي شود و اگر بيش از حد باشد چه بسا آثار زيان باري را در بر داشته باشد. كنترل خنده شما براي كنترل خنده بايد در آن لحظه سعي كنيد حواس خود را از آن موقعيت كه موجب خنده شما مي شود پرت كنيد و به چيز ديگري فكر كنيد. سعي كنيد لااقل از لحاظ ذهني خود را از آن موقعيت خارج كرده و به مسائلي در زندگيتان كه اصلا به ان نمي خنديد فكر كنيد. شما مي توانيد خود را به كاري مشغول كنيد، مثلا از 1 تا 100 بشماريد، روي موضوع خاصي تمركز كنيد، ذكر بگوييد، صلوات بفرستيد وكارهاي ديگري كه شما را براي مدت زماني مشغول می كند انجام دهيد. در نهايت اگر مشكل شما با اين راهكارها حل نشد همانطور كه عرض كردم بايد به صورت حضوري به يك روانشناس و يا روانپزشك (متخصص اعصاب و روان) مراجعه كنيد. در پايان به بعضي از روايات در باب حد و مرز خنده و شادي اشاره مي كنيم : 1- خنده و شادي نبايد موجب آبروي ريزي ديگران شود. عنبسه عابد می گويد : از امام صادق (ع) شنيدم كه مى‏فرمود: «خنده زياد آبرو را مى‏برد». ( اصول كافى، ص 632 ( باب الدعابة و الضحك)). 2- خنده و شادي بدون علت نباشد. امام صادق (ع) فرمودند : «خنده بدون سبب نشانه نادانى است». (اصول كافى، ج2 ص 622( باب الدّعابة و الضّحك)) همچنين ایشان فرمودند : «چه بسيارند كسانى كه خنده بيهوده مى‏كنند و گريه آنها در روز قيامت زياد است، و چه بسيارند كسانى كه از خوف خدا زياد گريه مى‏كنند و در روز قيامت در بهشت خنده و شادى آنان زياد است» (عيون اخبار الرضا، ص 179.) و در جایی دیگر فرمودند : «سه چيز مورد غضب شديد خداست: 1- خوابيدن بدون شب‏زنده‏دارى. 2- خنده بدون علّت. 3- غذا خوردن از روى سيرى». (خصال صدوق، ج 1، ص 44.) 3- خنده و شادي موجب گستاخي طرف مقابل بر تو نشود. امام صادق (ع) فرمودند : «مجادله نكن، زيرا آبروى تو مى‏رود، و شوخى نكن كه نسبت به تو گستاخ مى‏شوند». (اصول كافى، ج2 ص 632 ( باب الدعابة و الضحك).) در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام مى‏خوانيم كه فرمودند: «لا تُمازِحْ فَيُجْتَرَءُ عَلَيْكَ؛ مزاح مكن كه افراد بر تو جرى و جسور نمى‏شوند». ( همان، صفحه 665، حديث 18.) 4- خنده و شادي لطمه به وقار و ابهت تو نزند. امام علي عليه السلام مي فرمايند: «وقار خود را در برابر خوشمزگي ها و حكايت هاي مضحك و ياوه ها و هرزه گويي ها حفظ كنيد». ( ري شهري، ميزان الحكمه، همان، ج 7، ص 3229) در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‏خوانيم: «ايَّاكُمْ وَ الْمَزاحَ فَانَّهُ يَذْهَبُ بِماءِ الْوَجْهِ وَ مَهابَةِ الرِّجالِ؛ از مزاح بپرهيزيد كه آبرو و ابهّت انسان را مى‏برد».( اصول كافى، جلد 2، صفحه 665، حديث 16.) 5- خنده و شادي براي احياي حق يا از بين رفتن باطل باشد. امام علي(ع) در نامه‌اي به «عبدالله بن عباس» مي‌فرمايند: «اما بعد، انسان گاهي مسرور مي‌شود به خاطر رسيدن به چيزي كه هرگز از دستش نمي‌رفت و گاهي محزون مي‌شود به خاطر از دست دادن چيزي كه هرگز به آن نمي‌رسد. پس بايد شادي تو به خاطر احياي حق يا نابودي باطل باشد». 6- خنده و شادي در مجالس جشن ها و اعياد اسلامي باشد. يكي از شادي‌هاي مثبت و پسنديده، خنده و شادي در مجالس جشن و سرور به مناسبت روزهاي شادي معصومان(ع) است، مانند: سالروز ميلاد پيامبر اكرم(ص) و مواليد ائمه معصومين(ع) و مناسبت‌هايي مانند: عيد مبعث، عيد فطر، عيد قربان، عيد غدير و.... امام رضا(ع) به ريان بن شبيب فرمودند: «اگر دوست داري در درجات عاليه بهشت با ما باشي، به حزن ما محزون و به شادي ما شاد باش» 7- خنده و شادي نبايد در حدي باشد كه سخنان جدي بي ارزش شود. كسانى كه زياد شوخى مى‏كنند سخنان جدى آنها از ارزش مى‏افتد، و مردم سخنان آنان را به عنوان جدّى قبول نمى‏كنند، چنانكه در حديث اميرمؤمنان على عليه السلام وارد شده است «مَنْ كَثُرَ هَزْلُهُ بَطَلَ جِدُّهُ؛ كسى كه شوخى‏اش زياد شود، جدّى‏اش باطل مى‏شود»( غررالحكم، شماره 8356، جلد 5، صفحه 279) موفق باشید. باز هم با ما مکاتبه کنید. نویسنده : غلامرضا مهرانفر

عکس مشاور
مشاور: حمید حبشی
کارشناس حوزه خانواده

email

کلید واژه ها:


#راهنمايي و تاثير گذاري بر دانشجو