وظیفه ما چیست؟ یک برنامه روزانه می خواهم


سؤال :

سلام. وظيفه ما دانش آموزها چيه؟ باور كنيد بدجور سردرگمم. منو بچه حساب نكنيد، من با دانشجوها معاشرت می کنم.هركي يه چيزی ميگه.من واقعا دنبال خدا و امام زمان مي گردم. الان يه راهنما ميخوام كه بدونم دقيقا بايد چيكار كنم اولويت با چيه؟ درس؟ کسب مهارت؟ ورزش؟ كار توي خونه (دخترهستم)؟ دشمن شناسي؟ دنبال دين رفتن؟ خواهش می کنم نگيد همش باهم. چون نميشه يعني امتحان كردم نشده. من ميخوام بدونم چه جوري باشم كه اسلام به من افتخار كنه. خانواده ام اصلا اصلا باهام همراه نيستند خودتون درك كنيد اصلا يه برنامه روزانه ميخوام، تمام حرفم همين بود و این مورد آخر برام مهمه.


جواب :

گفتي كه ترا شوم مدار انديشه دل خوش كن و بر صبر گمار انديشه كو صبر و چه دل كانچه دلش مي‌خوانند يك قطره خونست و هزار انديشه جاي خوشحاليست كه با نوجواني در ارتباطيم كه مراقب دل پاكش هست و براي زندگي آينده‌اش ارزش قائل است؛ از همراهي با شما بسيار خرسنديم. به شما تبريك مي گوييم كه دنبال شناخت وظيفه خودتان هستيد، و اينكه عاشق خدا و امام زمان هستيد و با همت و تلاش و پشتكار زيبايي كه داريد پله هاي ترقي را يكي پس از ديگري طي مي كنيد و با استمداد از خداوند به كمال نهايي يعني قرب به خداوند خواهيد رسيد انشاالله. به راستي وظيفه شما چيست؟ حتما خودتان زياد در اين مورد فكر كرديد، و همان طور كه گفتيد با افراد مختلفي هم صحبت كرديد. همان طور كه فرموديد جوابهاي مختلفي گرفتيد مي دانيد چرا؟ اولا چون طرز فكر افراد با هم فرق مي كند و ثانيا آنها خود شما و استعدادتان را نشناخته و شرايط دروني و بيروني شما را به خوبي نمي دانند و بايد به آنها حق بدهيد كه همه يك گونه به شما پاسخ ندهند. بهترين برنامه برنامه اي است كه توسط خود فرد نوشته شود زيرا هر كس به استعداد ها و امكانات و علايق خود كاملا آگاه است و مي تواند برنامه اي بر اساس آنها تنظيم و پياده كند و با اين كار گامهايي سريعتر براي موفقيت خود بردارد.لذا به ما هم بايد حق بدهيد كه نتوانيم برنامه كامل و جامعي به شما بدهيم.تنها كاري كه ما مي توانيم بكنيم اين است كه به شما كمك كنيم تا خودتان شخصا با توجه به توانايي ها و علائقي كه داريد و همچنين با توجه به شرايط تحصيلي و خانوادگي كه داريد بتوانيد يك برنامه مناسبي را براي خودتان طراحي كنيد. اينكه فرموديد بدنبال خدا و امام زمان هستيد بسيار جاي خوشحاليست و طبق فطرت زيبايي كه داريد و خدا آن را در وجود شما قرار گذاشته، درحال حركت هستيد. با عمل به دستورات خداوند(يعني انجام واجبات مانند نمازو روزه و احترام به پدر و مادر و.. و ترك گناهان مانند: دروغ و غيبت و دشنام دادن و بي احترامي به پدر ومادر و بدحجابي و ...) و در نظر گرفتن رضايت خداوند و امام زمان قبل و بعد از انجام هركاري هر لحظه و هر ساعت به خدا و امام زمان نزديك و نزديكتر مي شويد. قدر خودتان را بدانيد و به پيش برويد. توجه داشته باشيد كه تنها راه نجات همين است كه عرض كرديم(بدست آوردن رضايت خداوند و امام زمان در هر كاري) بله قبول داريم كه در آخرالزمان متدين بودن و گناه نكردن قدري دشوار است اما باور كنيد كه همين الان هم مي توان پاك زندگي كرد و جزو ياران امام زمان بود. ما بر اين باوريم كه نوجوان خوب و مومني چون شما با روحيه و فكر بلند و همت بالايي كه دارد به راحتي مي تواند خودش را از گناه دور نگه بدارد و خودش ميان جمع ودلش جاي ديگري باشد، نظر شما چيست؟ اما اينكه الان چكار بايد كرد و اولويت با چيست؟ بايد بگوييم كه اولويت با بندگي و جلب رضايت خداوند است كه با درس خواندن و كسب مهارت و كمك به والدين و ورزش و دشمن شناسي در يك راستاست يعني با همه اينكارها شما مي توانيد به قرب الهي برسيد. اما توجه داشته باشيد كه نمي گوييم يك شبه بخواهيد به قله برسيد. بلكه با برنامه و پله پله بايد راه ترقي را به پيش رفت. از خودتان نخواهيد كه در اين سن كم به مدارج بالاي علمي برسيديا در زمينه دشمن شناسي اطلاعات زيادي داشته باشيد.درس كه بايد خواند و شما به خوبي مانند سابق خواهيد خواند اما عجله نبايد كرد و با توجه به استعدادي كه داريد و با در نظر گرفتن شرايط محيطي قدم به قدم جلو برويد. طبق روايات شما شبانه روز خودتان را به چند قسمت تقسيم كنيد : - قسمتي را براي عبادت و راز و نياز - بخشي را براي تحصيل و مطالعه وكمك به والدين - بخشي را براي تفريح و ورزش و استراحت اگر خودتان كارهايتان را برنامه ريزي كنيد بهتر مي توانيد به آنها عمل كنيد. نكته اساسي اين است كه از تجربيات قبلى خود در راستاي طراحي برنامه براي رسيدن به اهداف تعييني خود اقدام نماييد ؛زيرا به هر حال شما خود را از بقيه بهتر مي شناسيد و با مهارت ها، توانايي ها، نقاط ضعف و قدرت خود بيشتر آشنا هستيد .مثلاً‌اين آگاهي را نسبت به خود داريد كه آيا مي توانيد ساعتهاي متوالي و در سر و صدا و شلوغي و ... درس بخوانيد و يا اينكه مطالعه بعد از اذان صبح براي شما امكان پذير است يا ... . حال اصولي را كه به شما در برنامه ريزي كمك خواهد كرد (مخصوصا در برنامه ريزي تحصيلي) خدمتتان بيان مي داريم. اصل 1؛ اهداف خود را روشن كنيد : براي برنامه ريزي در كليه امور بايد اهداف دقيق و روشني داشته باشيد. اين مسأله در برنامه ريزي تحصيلي حائز اهميت فراوانتري است. براي خود روشن كنيد اهداف بلند مدت شما كدام ها هستند، اهداف كوتاه مدت كدامها هستند: مثلا : الف: هدف بلند مدت: قبولي در كنكور تجربي دانشگاه سراسري دو يا چند سال ديگر ب: هدف كوتاه مدت: مطالعه فلان دروس در اين ماه يا در اين هفته اصل 2؛ اهداف خود را زمان بندي كنيد : زمان دقيقي براي هر يك از اهداف كوتاه مدت تعيين كنيد. مثلا تعيين كنيد كه مطالعه چه دروسي را در چه مدت زماني به اتمام خواهيد بود. به خوبي مراقب باشيد كه برنامه هاي تنظيم شده را به موقع و بدون تأخير انجام دهيد ؛زيرا كه خوب مي دانيد تأخير در اجراي به موقع برنامه ها برابر با عدم موفقيت است. اصل 3؛ تشخيص نيازها وكاستي ها : بايد خواست‏ها و احتياجات اساسى خود را در زمينه اي كه قصد داريد براي آن برنامه ريزي كنيد شناسايي كنيد. به عنوان مثال: در يك مقطع مشخص، چه درسى را بايد مطالعه كرد. اصل 4؛ تعيين زمان لازم : فرصت‏ها و اوقاتى كه بايد صرف تحقق اهداف برنامه شود را بايد مشخص كرد تا در نهايت معلوم شود چقدر زمان در هر روز يا هفته به آن موضوع اختصاص خواهد يافت. به عنوان مثال اگر قرار باشد يك كتاب 300 صفحه اي در طول يك ماه خوانده شود لازم است حداقل روزي 11 صفحه از كتاب مطالعه شود و اين نياز به حداقل يك ساعت وقت دارد. اصل 5؛ طبقه بندي اهداف بر اساس اولويت : كارهايي را كه مي خواهيد انجام دهيد،برحسب اولويتها و ميزان اضطرار و اهميت آن طبقه بندي كنيد. بهترين زمانها و اوقات را براي مهمترين كارها قرار دهيد. در اين صورت اگر وقت كم داشته باشيد و يا به هر دليل نتوانيد به همه اهداف و كارهايتان برسيد، مطمئن هستيد كه اهداف و برنامه هاي اصلي را انجام خواهيد داد. اصل 6؛ داشتن اهداف کوتاه مدت و بلند مدت : بايستى اهداف را در دو گروه بلند مدت و كوتاه مدت تقسيم كرد و سپس برنامه‏ اى زمان بندى شده براى وصول به آن طراحى و عمل نمود. چرا كه اگر تمام اهداف بلند مدت باشند احتمال اينكه شما با گذر زمان دچار خستگي و نااميدي گرديد زياد است اما اگر اهداف كوتاه مدت و ميان مدت نيز در نظرتان باشد بعد از مدت كوتاهي با رسيدن به اهداف كوتاه مدت بسيار تقويت می شوید و آن را پاداشي براي زحمات تان در نظر می گیرید و با قوت و قدرت بيشتري برنامه هايتان را دنبال می کنید. اصل 7؛ تناسب با توانمندي : برنامه بايد در حد توان باشد نه خارج از توان. پس بايد مطابق طاقت و توان جسمي و روحي تان برنامه را طرح ريزي و اجرا كنيد و از حد تعادل خارج نشويد. اگر شما برنامه اي طرح كنيد كه در آن خودتان را موظف به روزي 18 ساعت كار و تلاش كنيد حتما با شكست مواجه خواهيد شد. اصل 8؛ عدم ايده آل نگري : ايده آل نگر و مطلق گرا نباشيد، يعني نخواسته باشيد تمام خواسته ها و آرزوهايتان فوري و به شكل كامل و تمام برآورده شود، هر چند در راه به دست آوردن آن تلاش مي كنيد. در نظر نگرفتن واقعيات برنامه را با شكست مواجه مي كند.يادتان باشد كه بدون تعيين اهداف، برنامه‏ريزى غيرممكن و بدون برنامه‏ريزى، نظم ناميسّر است. نكات كاربردي در این زمینه : 1- شايسته است براى بهسازي و كيفى بخشي به برنامه خود هميشه آن را روى كاغذ (با توجه به شرحي كه در ادامه خواهد آمد) بياوريد. 2- هر چه وقت خود را بهتر سازماندهى (برنامه ريزى) كنيد، بهتر مى‏توانيد از آن در جهت دستيابى به اهداف شخصى ،تحصيلي، شغلى و حرفه‏اى استفاده كنيد. 3- جدولي كه داراي هفت رديف افقي است ، تهيه كرده و در اين رديف ها ايام هفته را بنويسيد. در ستون هاي عمودي نيز از زمان بيدار شدن تا زمان خواب تقسيم بندي كرده و هر ستوني را به كارها و فعاليتهاي روزانه مورد نظر خود اختصاص دهيد. مثلاً ساعت 5 و نيم تا 6 و نيم براي نماز و قرآن وخوردن صبحانه ، 6و نيم تا 7 و نيم براي .... . همينطور تا هنگام خواب كه مثلاً حدود 11 شب است غير از زمان هايي را كه مشغول كار هستيد زماني را براي استراحت و مابقي زمان را در هر روز به 2 يا 3 كتاب اختصاص دهيد و فعاليتي را متناسب با توان و نوع كارتان اسم گذاري كنيد. 3- از آنجا كه ممكن است اهدافتان در روزهاي مختلف هفته و يا هفته هاي مختلف يك ماه و يا ماههاي مختلف يك سال متفاوت باشد، بهتر است براي بهره گيري شايسته از زمان، برنامه اي متفاوت و شناور داشته باشيد .مثلاً همانطور كه خود مي دانيد با نزديك شدن به ايام امتحاني بايد تعداد ساعات مرور برخي مواد درسي را بيشتر كرد.بعد از يك هفته از آغاز اجراي برنامه ،كم و كاستي هاي آن را يادداشت نماييد و به اصلاح برنامه براي هفته آينده بپردازيد .به عنوان مثال ممكن است مقدار زماني را كه براي صرف نهار و استراحت در نظر گرفته ايد نيازمند تغيير باشد و يا اينكه متوجه گرديد ساعت خواب به گونه اي است كه مي توانيد برنامه مطالعاتي خود را به آن زمان منتقل سازيد. 4- سعي نمايد فهرستي از كتابهايي كه لازم است در طول يك ترم مطالعه شود همراه با تعداد صفحات آن مهيا نماييد و بصورتي برنامه ريزي نمايد كه در طول يك هفته تقريبا همه آنها را به يك اندازه خوانده باشيد.مثلا فرض كنيد كتاب الف 600 صفحه،كتاب ب 200 صفحه و ... شما هم در هر روز تقريبا 20 صفحه مطالعه مي نماييد زمانهايي را كه بايد براي كتاب الف در نظر بگيريد بايد 3 برابر كتاب ب باشد.بدين ترتيب همه كتابها به يك ميزان مطالعه شده و در انتها فشاري متوجه شما نمي كند. و در پایان چند نكته : - تا جايي كه مي توانيد رابطه خودتان را با پدر و مادرتان و ديگر اعضاي خانواده نزديك و صميمي كنيد. با محبت و مهرباني مي توانيد خيلي از موانع را از سر راه برداريد. - كمك و احسان به والدين يكي از بهترين كارهايي است كه موجب رضايت خداوند و شاد شدن دل امام زمان عليه السلام ميشود. - در كنار ايده آل نگري قدري واقعيت ها را هم در نظر بگيريد. - مانند سابق همت خود را بلند و والا داشته باشيد و در هر كاري به خداوند تكيه و توكل كنيد و مواظب باشيد سختي هاي راه شما را خسته نكند. - نمي توانم و نمي شود و امتحان كردم نشد، از شما بعيد است.خودتان را دريابيد و با عزم جدي به پيش برويد و بقيه كار را به خدا بسپاريد. شكستهاي قبلي بايد مايه عبرت شود نه دست كشيدن وتلاش نكردن. برای شما در تمام مراحل زندگي آرزوي موفقيت و شادكامي داريم. انشاالله در پناه خداوند و زير سايه لطف امام زمان هميشه موفق و سربلند باشيد. آنچه كه هستي، هديه خداوند است به تو و آنچه كه مي‌شوي، هديه تو به خداوند ،پس بي نظير باش. منتظر مکاتبات بعدی شما هستیم. نویسنده : سید عباس ساطوریان

عکس مشاور
مشاور: حمید حبشی
کارشناس حوزه خانواده

email

کلید واژه ها:


#برنامه ریزی